Ataki na Kijów: Putin wymyśla sens wojny na nowo [GOWORIT MOSKWA]

Najnowszą groźbę Putin wygłosił w telewizji 1 czerwca: na specjalnym i transmitowanym w dzienniku telewizyjnym posiedzeniu swojej „Rady Bezpieczeństwa” Putin dowiedział się, że w Henniczesku na okupowanej Chersońszczyźnie w wyniku ostrzału ukraińskiego zginęło sześcioletnie dziecko.

Nie pierwsze w Rosji, bo przecież wedle oficjalnych rosyjskich danych od ukraińskich ostrzałów w wojnie wywołanej przez Putina zginęło w Rosji już 8 tys. cywili, a 18 tys. osób wojna okaleczyła. O śmierci dzieci wielokrotnie informowała telewizja, były nawet o tym osobne reportaże – ale Putin zachowuje się tak, jakby dowiedział się o tym pierwszy raz.

– powiedział.

Nowy wymiar wojny

„Nowy wymiar” polega na ostrzeliwaniu ukraińskich miast, jak leci, i pokazywaniu tego w rosyjskiej telewizji jako sukces.

Od 22 maja rosyjski przekaz propagandowy pełen jest gróźb wobec Ukrainy. Putin i jego podwładni ostrzegają, że do tej pory się ograniczali, ale teraz pokażą światu, co potrafią. Zetrą Kijów z powierzchni ziemi albo i jeszcze coś gorszego. Nie są to pierwsze podobne groźby – teraz jednak ewidentnie ich cel jest inny.

Bo też wojna się zmieniła – i Kreml nie ukrywa, że ukraińskie drony wyrządzają armii i państwu Putina poważne szkody. O zwycięstwie nie ma już co mówić. A tradycyjne metody, które mogłyby doprowadzić do zakończenia wojny na warunkach, które można by uznać za zwycięstwo, zawiodły.

• Negocjacje z Trumpem i jego pośrednictwo nie mają już dla Moskwy znaczenia. Trump nie wywiązał się z „umowy w Anchorage”, w której miał oddać Ukrainę Putinowi. Być może nie było zresztą takiej umowy – było tylko „porozumienie” – zastanawia się teraz doradca Putina Uszakow.
• Nie udało się nawiązanie bezpośrednich rozmów z Europejczykami. Putin zasugerował to 9 maja, ale 29 maja musiał przyznać, że nic z tego nie wyszło.
• Od 19 do 21 maja Rosja z Białorusią przeprowadziły manewry nuklearne. Wrażenia to nie zrobiło, co z żalem przyznali rosyjscy propagandyści.

22 maja Putin opowiedział więc o ostrzale szkoły w Starobielsku i zaproponował nowy cel wojny:

Chła, chła, chła

To operacja dokładnie zaplanowana, choć nieco gorzej wykonana. Nic dziwnego, bo główną rolę powierzono tu Putinowi.

Starobielsk – co tam się stało?

Tu od razu zaznaczę, że w sprawie ostrzału budynku szkoły w Starobielsku niczego nie da się powiedzieć na pewno – ani kto strzelał, ani w co mierzył. Wedle wersji rosyjskiej Ukraińcy ostrzelali wyższą szkołę pedagogiczną. Według Ukraińców – w budynku mieścił się ośrodek szkoleniowy dla rosyjskich sił dronowych.

W każdym razie nietrzymające się kupy i wzajemnie sprzeczne rosyjskie opowieści o Starobielsku nie pozwalają wykluczyć też wersji, że w Starobielsk strzelili sami Rosjanie – zwłaszcza że ta historia była im na tym etapie wojny bardzo potrzebna.

Mikrofon i kartka

Na spotkaniu z „weteranami” 22 maja Putin odpalił nową narrację o zemście. Jego zadaniem było wyrażenie bólu przywódcy z powodu tragedii i pokazanie siły państwa. Tyle że zawiodła jak zwykle technika – Putin nie pozwala sobie przypiąć mikrofonu do marynarki, więc obsługiwany jest mikrofonami zbierającymi dźwięk z daleka. Ten, który dano mu 22 maja, zarejestrował, jak Putin mlaska, kiedy mówi. A gdy Putin wezwał wojskowych do wzniesienia trzykrotnego okrzyku „Uraaaaa”, czuły mikrofon wychwycił Putinowe stękanie: „chła, chła chła”.

I tym się zajął świat. „Chła, chła, chła” było obrabiane i analizowane – aż Kreml zdjął to nagranie z prezydenckiego serwisu internetowe. Co pokazuje, że ktoś się reakcji na Putina przyglądał – ale zareagował za późno (wiele to mówi o relacjach na Kremlu).

Wcześniej mlaskanie i „chła, chła, chła” rosyjska państwowa telewizja puszczała jednak przez trzy kolejne dni na początku głównych dzienników – jako początek wielkiej kampanii propagandowej.

Putin swoje przemówienie w sprawie Starobielska odczytał z kartki (co też było przedmiotem kpin – bo oburzony przywódca powinien jednak umieć coś powiedzieć z głowy; propaganda po trzech dniach wyjaśniła więc, że Putin czytał co prawda z kartki, ale tekst napisał własnoręcznie).

Co było na kartce? Zwrot w narracji

Przemówienie z kartki było jednak precyzyjnie skonstruowane i nadal (w przeciwieństwie do „chła, chła, chła”) jest dostępne na stronie Kremla.

Że są tam ofiary cywilne. Oraz że Rosja ponosi ofiary także na froncie. Ale „wszystkie nasze straty i poświęcenia nie poszły na marne, nie ma ani jednej ofiary, ani jednej straty, która poszła na marne”. „Kraj stoi w obliczu poważnych wyzwań. Ale przejdziemy przez nie, przejdziemy przez wszystkie próby. Nie ma co do tego wątpliwości”.

Putin czyta z kratki, że musi odejść od zaplanowanej na spotkaniu z weteranami agendy, bo dzień wcześniej „neonazistowski reżim, który przejął władzę w Kijowie, przeprowadził atak terrorystyczny na akademik Starobielskiego Kolegium Pedagogicznego. Doszło do niego, gdy studenci spali”.

„Sprawa wymaga jeszcze zbadania”, ale cel zdaniem Putina na pewno był cywilny, a Ukraińcy uderzyli weń kilka razy: „Nikt nie może twierdzić, że próbowali uderzyć w jakikolwiek cel ani że bezzałogowe statki powietrzne zostały zestrzelone przez nasze własne środki i rzekomo trafiły w budynek przypadkowo” – tak, niby mimochodem, Putin opisuje obecną rosyjską rzeczywistość.

Następnie objaśnia atak na Starobielsk „katastrofalną sytuacją” Ukrainy na froncie oraz jej korupcją (to stały element rosyjskich oficjalnych przemówień; obecnie ma jednak cechy freudowskiej pomyłki).

I przechodzi do rzeczy

Zapowiada kampanię informacyjną na świecie, która ma zohydzić ukraińskie ataki. Rosyjski MSZ ma „poinformować organizacje międzynarodowe i społeczność międzynarodową o tej zbrodni”. A MON ma „przedstawić swoje propozycje”.

Putin wprost zapowiada eskalację, a odpowiedzialnością za to obarcza Ukrainę.

„Reżimowi w Kijowie takie zbrodnie są z pewnością potrzebne, żeby odwrócić uwagę od wydarzeń rozgrywających się zarówno na froncie, jak i w kraju. Żeby sprowokować reakcję w Rosji, a potem, jak już to widzieliśmy, zrzucić całą winę na nas, na Rosję, na nasz kraj, za wszystkie eskalacje i za wszystkie konsekwencje takich zbrodni”.

Operacja „dzieci, zemsta i zniechęcenie”

Kiedy się to przeczyta, to widać, że operacja „Starobielsk” miała dwa cele:

• przerazić świat i sprawić, by dronowa wojna obronna uznana została za akt terroru,
• zmienić cel wojny w Rosji z nieosiągalnego „zwycięstwa” na zemstę.

To pierwsze się nie udało. Drugie jest realizowane.

Od 23 maja telewizja rozwija wątek ataku na Starobielsk. Jakby w Rosji nie było innych ofiar i innych ostrzałów.

Do tego wszyscy oficjele – jak jeden mąż – zaczynają mówić nie o „studentach” ze Starobielska, ale o „dzieciach Starobielska” i „śpiących dzieciach”.

Telewizja równocześnie pokazuje listę ofiar z datami urodzenia. Wszyscy, którzy mieli zginąć w Starobielsku (ma ich być 21), są młodymi dorosłymi, urodzonymi w latach 2004-2006. Nie mieszczą się więc w rosyjskim słowie „dieti”, a tym bardziej w angielskim „children”.

Telewizja rzuca się jednak do pokazywania sal lekcyjnych pełnych dziecięcych rysunków, małych ławek i pluszaków. To mają być sale szkoły, gdzie uczyły się „dzieci”, gdyż o uczelni mówi się teraz „szkoła”. No, ale dziecięce ławki w wyższej szkole pedagogicznej?

Czołowy „korespondent wojenny” wyłapuje niespójność i tłumaczy telewidzom, że te „dziecięce sale” miały pomóc przyszłym pedagogom wyobrazić sobie, jak wygląda szkolna klasa (znaczy – wcześniej nie chodzili szkoły?).

Pluszaki mają przerazić świat

To nie zmienia jednak wersji o „dzieciach”. Telewizja pokazuje więc, jak „miejscowi mieszkańcy” przynoszą pod ruiny budynku pluszaki i układają je w sterty ku pamięci „zamordowanych dzieci”.

Pogrzebów dzieci ani ich rodzin w żałobie nikt nie pokazuje. Telewizja robi jednak wywiad z „ocalałą” spod gruzów i pożaru. Dziewczyna ma poranioną i poparzoną twarz, ale nietknięte sztuczne rzęsy. Po dwóch dniach ta ofiara znika z przekazu i pojawia się kolejna – z ohydnym, grubym szwem na policzku i już bez rzęs. Rozmowy z nią pokazywane są od tej pory prawie codziennie (znowu widać, że propaganda koryguje swój przekaz, badając reakcje w sieci – internet problem sztucznych rzęs, skądinąd obowiązkowego w Rosji atrybutu „naturalnej kobiecości” zauważył natychmiast).

Niech zachodni dyplomaci opuszczą Kijów

I od 23 maja dzień w dzień w telewizji nadawane są reportaże spod ruin budynku w Starobielsku. Telewizja na początku głównych dzienników pokazuje, jak akcja uprzątania budynku co chwila przerywana jest atakami dronowymi. Wyjaśnia, że takie ataki są tam na porządku dziennym. Nikt nie pyta, czy rzeczywiście w czasie tych nieustannych ataków była w tym budynku prowadzona jakaś cywilna nauka, a w akademiku naprawdę spały studentki pedagogiki. A jeśli tak, to dlaczego nikt nie zadbał o ich bezpieczeństwo?

Kreml organizuje w Starobielsku wizytę studyjną dla „zagranicznych dziennikarzy”. Zachodnie przyzwoite media, nawet jeśli – jak BBC – mają jeszcze w Rosji korespondentów, odmawiają udziału.

A w wiadomościach z wojny nagle zaczynają dominować informacje o ukraińskich atakach na place zabaw i szkoły na obszarach przyfrontowych (te budynki i place, co przyznaje sama propaganda, są dawno opuszczone). Wyłapuje, że wśród ofiar są dzieci – jak chłopczyk z Henniczeska.

Kijów płonie – telewizja się cieszy

24 maja Rosja przeprowadza krwawy atak na Kijów. Używa pocisku balistycznego Oriesznik. Od tego momentu opowieści o „dietiach” i pluszakach uzupełniane są obrazami płonącej Ukrainy. O Orieszniku, Iskanderach, Kindżałach i Cyrkonach (to wspaniała rosyjska broń).

Jako wiadomość „pilną” telewizyjne „Wiesti” podają depeszę o tym, że szef rosyjskiego MSZ Sergiej Ławrow wezwał amerykańskiego odpowiednika Marco Rubio do ewakuacji ambasady w Kijowie.

Takie samo wezwanie trafia do innych ambasad.

„W odpowiedzi na trwające ataki terrorystyczne reżimu w Kijowie na ludność cywilną i obiekty cywilne na terytorium Rosji, Siły Zbrojne Rosji przeprowadzają systematyczne i konsekwentne ataki na obiekty zlokalizowane w Kijowie, wykorzystywane na potrzeby Sił Zbrojnych Ukrainy, a także na ośrodki, w których zapadają istotne decyzje” – ostrzega Ławrow.

„Musimy zaatakować – tak jak zrobiliśmy to dzisiaj, a nawet mocniej! Przecież ruiny i szare popioły, które zastępują symbole ich stolicy, są dla wroga równie demotywujące, jak utrata flagi bojowej” – kontynuuje myśl wodza naczelnego były prezydent Miedwiediew.

„Ostrzegaliśmy przed potencjalną siłą uderzenia i zademonstrowaliśmy to. Mamy wszystko, czego potrzebujemy. Jeśli ktokolwiek myśli – a niektórzy nie tylko myślą, ale wręcz mówią – że Rosji nic już nie zostało i dlatego użyła takiej broni, jest w głębokim błędzie” – ogłasza były szef MON, a obecnie sekretarz „rady bezpieczeństwa” Szojgu.

„Wszystkie nasze działania są widoczne. Demonstrujemy je, a nawet ostrzegamy przed niektórymi działaniami z wyprzedzeniem. Ambasadorów ostrzeżono. Zrobiono to całkowicie poważnie i celowo, bo w każdym razie mogło się to zdarzyć w każdej chwili” – dodaje.

Dyplomaci zostają

Przez chwilę wydaje się, że Amerykanie wyjadą z Kijowa. Informację, że wyjechali, podaje nawet szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas. Ale Amerykanie zostają. Europejczycy też. Do tego w ONZ w czasie debaty o „dzieciach Starobielska” Amerykanie mówią Rosjanom, że nie ma żadnych cywilizowanych podstaw do niszczenia Kijowa.

Propaganda Kremla zaostrza więc przekaz: oskarża „Zachód” o to, że jest współwinny „śmierci dzieci ze Starobielska”. Bo nie potępił ataku. „Wiesti” 27 maja donoszą, że w przygotowaniu ataku „mogła uczestniczyć amerykańska CNN”, jako że robiła wcześniej reportaż o pracy ukraińskich operatorów dronów.

Sekwencja „dzieci” – „pluszaki” – „zniszczenie Kijowa” (na zdjęciu głównym) robi wrażenie nawet na kimś, kto rosyjską telewizję ogląda piąty rok. Widz nie może być pewien, czy budząc się rano, nie dowie się o nowym, horrendalnym ataku Kremla na Ukrainę. Doprowadzenie do takiego stanu jest niewątpliwie dużym osiągnięciem propagandy.

Czarna msza Putina

1 czerwca „Wiesi” transmitują spotkanie Putina z „Radą Bezpieczeństwa”.

Putin – pierwszy raz w dziejach tej wojny – szczegółowo dopytuje o los ofiar cywilnych. Zapowiada odwet na „sprawcach”. A prokurator generalny Bastrykin odczytuje nazwiska ukraińskich dowódców odpowiedzialnych wedle Rosji za atak. W telewizji. Chodzi o to, że te osoby mają być zabite.

Ma to już cechy krwawego nabożeństwa oszalałej sekty.

Przekaz jest tak silny, że trudno zauważyć jego nowe elementy. A tymczasem propaganda stara się grzać starciem Kijowa z powierzchni ziemi, swobodnie też opowiada o tym, że Rosja jest ostrzeliwana, że ma kłopoty z zaopatrzeniem w paliwo, a trasa z Rostowa na Krym jest pod kontrolą ukraińskich dronów i praktycznie nieprzejezdna. Więc władza stara się „organizować objazdy”. W Sewastopolu benzyna jest racjonowana i sprzedawana na kartki.

Ukraińskie trafienia, które nanosimy na naszą mapkę Rosji, pojawiają się w końcu także w oficjalnym rosyjskim przekazie. Tyle że rafineria nazywa się tam „obiektem infrastruktury cywilnej”, a przepompownia na rurociągu – „zakładem przemysłowym”. Reszta się zgadza.

W nocy z 1 na 2 czerwca Moskwa ponowiła atak na Kijów. Zginęło 21 osób. „Rosyjskie siły zbrojne przeprowadzają systematyczne ataki na ukraińską infrastrukturę wojskową, w tym na Kijów i inne miasta” – poinformował rzecznik Putina Pieskow.

„We wtorek 2 czerwca Ministerstwo Obrony poinformowało, że w nocy z 1 na 2 czerwca, w odpowiedzi na ataki terrorystyczne reżimu w Kijowie, rosyjskie siły zbrojne rozpoczęły zmasowany atak bronią precyzyjnego rażenia dalekiego zasięgu z baz powietrznych, lądowych i morskich na przedsiębiorstwa przemysłu zbrojeniowego w Kijowie, Zaporożu, Charkowie i Dniepropietrowsku [Dnieprze – red.] oraz w obwodach połtawskim, chmielnickim i sumskim, a także na ukraińskie obiekty infrastruktury paliwowej i transportowej wykorzystywane w interesie ukraińskich sił zbrojnych oraz lotniska wojskowe.

Cele ataku zostały osiągnięte, wszystkie wyznaczone obiekty zostały trafione – poinformował rosyjski resort wojskowy w oświadczeniu”.

Propaganda podkreśla, że wszystko odbywa się na podstawie ścisłych rozkazów Putina. Ale kilkanaście godzin po tym, jak Putin zapowiedział „nowy wymiar konfliktu”, jego rzecznik sprostował, że nie chodzi o nowy wymiar masakry – tylko o to, że Putin dowiedział się, że na jego wojnie giną cywile, w tym dzieci. Oraz „dzieci Starobielska”.

***

Od początku pełnoskalowej napaści Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku śledzimy, co mówi na ten temat rosyjska propaganda. Jakich chwytów używa, jakich argumentów? Co wyczytać można między wierszami?

UWAGA, niektóre z linków wklejanych do tekstu mogą być dostępne tylko przy włączonym VPN.

Cały nasz cykl GOWORIT MOSKWA znajdziecie pod tym linkiem.