Koniec z łańcuchami! Sejm przyjął nową wersję ustawy, która zakaże trzymania psów na uwięzi

„Taka piękna większość!” – komentuje na gorąco Małgorzata Tracz, posłanka KO, która była zaangażowana w prace nad nowelizacją ustawy o ochronie zwierząt.

Podczas piątkowego głosowania (29 maja 2026) tylko 28 osób było przeciwko – za zerwaniem łańcuchów było 381 posłów i posłanek, zarówno z koalicji rządzącej, jak i z PiS. W Prawie i Sprawiedliwości wyłamało się tylko 10 osób, w tym Łukasz Mejza i Edward Siarka. „Za” zagłosował nawet Przemysław Czarnek, który kilka miesięcy temu mówił: „Jak jeżdżę na rowerze, to jestem szczęśliwy, kiedy widzę psa uwiązanego na łańcuchu, a nie psa, który biega luźno”.

Przeciwko była cała Konfederacja, co nie może dziwić – już w środę (27 maja), podczas drugiego czytania projektu posłowie oceniali go negatywnie. Łańcuchów nie chcieli zrywać również m.in. niezrzeszony Janusz Kowalski czy Paweł Kukiz.

Poprzednią wersję nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt zawetował prezydent Karol Nawrocki i zaproponował swój projekt. Jednocześnie kolejną wersję nowelizacji złożyła grupa posłów i posłanek, w tym zmarły tragicznie w kwietniu Łukasz Litewka. Do prac nad tymi projektami zaproszono nie tylko parlamentarzystów, ale również organizacje społeczne i Kancelarię Prezydenta. Osiągnęliśmy kompromis – mówiły nam osoby biorące udział w obradach Nadzwyczajnej Komisji ds. Praw Zwierząt. Przyjęty projekt można znaleźć TUTAJ.

Karol Nawrocki wetuje

Kiedy jesienią 2025 roku Sejm przyjął poprzednią wersję nowelizacji, w PiS-ie nie było jednomyślności. Za zakazem łańcuchów głosowało wtedy 49 posłów i posłanek Prawa i Sprawiedliwości, w tym Jarosław Kaczyński. Okazało się jednak, że prezydent Nawrocki podzielał zdanie posłów, którzy krytykowali projekt – dlatego całą ustawę zawetował. Sejm próbował później to weto odrzucić, ale bezskutecznie – zabrakło 17 głosów.

Uwagę Karola Nawrockiego przykuły zapisy dotyczące wielkości kojców, które mogłyby być alternatywą, jeśli ktoś nie ma możliwości trzymania psa w domu czy puszczania go luzem na ogrodzonej działce. Argumentował, że to oznaczałoby wsadzanie psów do „mikrokawalerek”. Projekt prezydencki nie zawierał więc żadnych wymogów dotyczących kojców – zdaniem Karola Nawrockiego takie wytyczne nie są potrzebne. „Normy obowiązują w sprawie trzymania wszystkich zwierząt – w tym gospodarskich, a prezydent uważa, że psom, zwierzętom żyjącym najbliżej człowieka, są one niepotrzebne. W myśl prezydenckiego projektu kojec o wymiarach metr na metr będzie zgodny z prawem” – komentowała wtedy w OKO.press adwokatka Katarzyna Topczewska.

Kompromis w sprawie kojców

Jak spór o kojce rozwiązano w przyjętej właśnie wersji ustawy?

Postawiono na rozwiązanie kompromisowe – w ustawie nie ma żadnych wytycznych dotyczących wielkości kojców. Te będą jednak określone przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Strona, która od początku popierała ustalenie wielkości kojców (a obecnie w ustawie nie ma takich regulacji) jest zadowolona, bo wreszcie doczekamy się konkretnych wytycznych. Strona przeciwna – czyli politycy prawicy – uważają, że rozporządzenie jest łatwiejsze do zmiany niż ustawa, więc łatwiej im zaakceptować takie rozwiązanie.

Dodatkowo w ustawie zapisano, że kojce są ostatecznością – a nie alternatywą dla łańcuchów. Zawarto też szczątkowe wymagania dotyczące konstrukcji takich kojców.

„Utrzymywanie psa w kojcu jest dopuszczalne pod warunkiem, że ma on powierzchnię umożliwiającą temu psu swobodne poruszanie się i możliwość realizacji naturalnych potrzeb oraz trwałą i stabilną konstrukcję, a co najmniej dwa jego boki zawierają prześwity przepuszczające światło i zapewniające swobodny przepływ powietrza” – czytamy w przyjętym projekcie.

Uściślono również wyjątki, kiedy można trzymać psa na uwięzi – ma być to możliwe wyłącznie poza miejscem bytowania i mieć charakter „krótki i incydentalny”.

Grzywna za łańcuchy

Przypomnijmy: według jeszcze obowiązujących zapisów w ustawie psa można trzymać na łańcuchu o długości min. 3 metry przez maksymalnie 12 godzin. Przepis jest martwy – nikt nie jest w stanie stwierdzić i udowodnić, jak długo pies przebywa na łańcuchu.

Nowe zasady mają wejść w życie po 12 miesiącach od publikacji noweli w Dzienniku Ustaw. To oznacza, że za rok każdy, kto trzyma psa na łańcuchu będzie odpowiadał za wykroczenie – a za złamanie zapisów ustawy o ochronie zwierząt grozi kara grzywny do 5 tys. zł.

„Jeżeli towarzyszyć temu będą inne niewłaściwe warunki, w tym otrzymywanie zwierzęcia w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, to do rozważania będzie, czy sytuacja nie wypełnia to jednocześnie znamion przestępstwa zanęcania się nad zwierzęciem” – wyjaśnia w rozmowie z OKO.press Sara Balcerowicz, adwokatka, przewodnicząca komitetu inicjatywy ustawodawczej „Stop łańcuchom, Pseudohodowlom i Bezdomności Zwierząt”. „Definitywnie psy nie będą mogły być utrzymywane na uwięzi i teraz obowiązkiem wszystkich opiekunów – choć nie wiem, czy jest to odpowiednie słowo w kontekście osób trzymających psy na łańcuchach – będzie odpowiednie przystosowanie swojej nieruchomości” – dodaje.

Koniec łańcuchów

„Wynik dzisiejszego głosowania bardzo mnie cieszy – szczególnie że projekt zdobył tak duże, ponadpartyjne poparcie” – komentuje Sara Balcerowicz. "Jako osoba kochająca zwierzęta i dbająca o ich dobrostan, chciałabym, żeby ustawa zawierała więcej zakazów i dodatkowe elementy chroniące zwierzęta.

Praca się jednak nie kończy. Kolejną sprawą będzie wypracowanie przez Ministerstwo Rolnictwa wymogów technicznych dotyczących kojców. Mam nadzieję na dobrą współpracę i wpisane do rozporządzenia racjonalnych wymogów technicznych w tym zakresie" – podkreśla adwokatka.

Jak dodaje, w toku prac nad ustawą zostały uwzględnione uwagi Kancelarii Prezydenta. „Teraz czekamy na Senat i na prezydenta. Uważam, że jest realna szansa, że Karol Nawrocki tę ustawę podpisze”.