Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Estoński inspektorat analityki finansowej FIU (od Estonian Financial Intelligence Unit), odpowiedzialny m.in. za przeciwdziałanie praniu pieniędzy w sektorze kryptowalut, częściowo zawiesił licencję operacyjną BB Trade Estonia OÜ, działającej pod marką Zondacrypto. To spóźniona reakcja estońskiej instytucji finansowej na doniesienia o nieprawidłowościach wokół działalności spółki.

Zondacrypto, wcześniej działająca jako BitBay, prowadziła działalność na bazie estońskiej licencji VASP. W poniedziałek 18 maja FIU zakazał spółce przyjmowania nowych klientów oraz dodatkowych środków – zarówno tradycyjnych walut, jak i kryptowalut – od obecnych użytkowników. Estoński urząd podkreślił też, że decyzja „nie blokuje klientom możliwości wypłaty lub odzyskania już zgromadzonych aktywów”.

FIU nakazał jednocześnie spółce dostosowanie działalności do wymogów koniecznych do utrzymania licencji. Jeśli ta nie podejmie odpowiednich działań w ciągu 30 dni, licencja zostanie całkowicie cofnięta. Decyzję wydano m.in. na podstawie przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Jaki jest kontekst?

To dość kuriozalna i bardzo spóźniona decyzja estońskiego urzędu, zważywszy na to, że firma już dawno nie działa, klienci od niemal 2 miesięcy nie mogą odzyskać swoich pieniędzy, od miesiąca toczy się w tej sprawie postępowanie w polskiej prokuraturze, a prezes Przemysław Kral, zniknął i prawdopodobnie przebywa w Izraelu.

Zondacrypto – wcześniej działająca jako BitBay – działa w Estonii od końca 2019 roku. Przeniosła działalność z Polski po tym, jak w 2018 roku polska Komisja Nadzoru Finansowego wpisała spółkę na listę ostrzeżeń publicznych. Firma najpierw próbowała ulokować działalność na Malcie, ostatecznie pod koniec 2019 roku przeniosła się do Estonii. W Estonii giełda działała na podstawie prostszej licencji VASP wydawanej przez FIU.

Jak w OKO.press w poniedziałek 18 maja opisywała Agata Kołodziej, przez lata pojawiały się liczne sygnały ostrzegawcze dotyczące działalności spółki – problemy z raportami finansowymi, zastrzeżenia audytorów wobec potwierdzenia rezerw kryptowalutowych oraz postępowania estońskich urzędów dotyczące braków w dokumentacji. Ale estoński nadzór finansowy FSA dopiero w 2026 roku zaczął konsultować się z polską KNF w sprawie działalności Zondacrypto.

Estońskie instytucje miały szerzej zainteresować się sprawą dopiero po publikacjach medialnych dotyczących problemów klientów z wypłatą środków oraz doniesieniach o możliwych powiązaniach kryminalnych wokół giełdy w związku z tym, że spółka złożyła wniosek o nową licencję wymaganą unijnym rozporządzeniem MiCA.

W Polsce wdrożenie przepisów wymaganych przez rozporządzenie MiCA od miesięcy pozostaje przedmiotem sporu politycznego. Prezydent Karol Nawrocki dwukrotnie zawetował ustawę przyznającą Komisji Nadzoru Finansowego kompetencje do pełnego nadzoru nad rynkiem kryptowalut.

Polska musi zapewnić stosowanie rozporządzenia MiCA, a czas na przyjęcie krajowych przepisów wykonawczych upływa 30 czerwca 2026 roku. Brak ustawy może oznaczać, że od 1 lipca 2026 r. krajowe firmy kryptowalutowe nie będą mogły legalnie działać, bo KNF nie będzie miała podstaw do wydawania wymaganych przez MiCA licencji. Sejm w piątek 15 maja przyjął trzecią ustawę o kryptowalutach.

Przeczytaj także:

Przeczytaj także:

Przeczytaj także: