Polski SAVE 0 proc., czyli spryciarz Nawrocki szykuje weto z Glapińskim w tle

Ocena zaskakującej propozycji „polskiego SAFE zero procent” prezydenta Karola Nawrockiego i prezesa NBP Adama Glapińskiego jest o tyle trudna, że od strony ekonomicznej nie wiadomo o co chodzi, a obaj mówcy byli na tyle tajemniczy, że robiło to wrażenie, że sami nie wiedzą o czym mówią. Albo jeszcze gorzej: wiedzą, ale nie chcą tego ujawnić.

Rzecz w tym, że przedstawiając polski SEJF (bo tak chyba powinien mówić prawdziwy patriota), prezydent powiedział tylko, że wydatki 185 mld, czyli takie jak w programie unijnym, zostaną sfinansowane w cudowny sposób całkowicie bezkosztowo. I że krajowy SEJF jest bez porównania lepszy dla Polski niż europejski SAFE. Po pierwsze Polska, po drugie Polacy, po trzecie Sejf.

O ile strona ekonomiczna jest tajemniccza, o tyle jasne jest na czym polega polityczny pomysł Nawrockiego. Czyli, co chce na Sejfie ugrać.

Co oni sobie wymyślili?

Wojciecha Paczosa, wykładowcę na Uniwersytecie w Cardiff i członka Instytutu Nauk Ekonomicznych PAN, pytamy, jak ocenia pomysł sfinansowania przez NBP programu wartego 185 miliardów.

Makroekonomista rozkłada ręce: "Nie mam pojęcia, jak oni to sobie wyobrażają.

Rezerwy złota to ok. 300 mld zł, obietnica polskiego SAFE oznaczałaby, że trzeba by upłynnić ponad połowę, a tego nie wolno zrobić. Tak samo NBP nie może przecież pozbyć się rezerw walutowych, o których wspomniał prezes Adam Glapiński, zwłaszcza, że Polska jest wciąż bardzo zadłużona.

Jedno i drugie byłoby zabójcze dla państwa, podważyłoby zaufanie do NBP, dało impuls inflacyjny, uderzyło w stabilność polskiej waluty. Z kolei finansowanie wydatków zbrojeniowych z zysku NBP jest o tyle problematyczne, że w 2024 roku nasz bank centralny zanotował stratę. Poza tym prezydent z prezesem musieliby tu wkroczyć w kompetencję rządu, który dysponuje zyskiem (lub finansuje stratę) NBP".

Cztery krajowe korzyści w wojnie z rządem

W kategoriach gry politycznej wszystko jest za to jasne.

Propozycja Karola Nawrockiego narodowej kontrpropozycji wobec europejskiego Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy jest ruchem sprytnym z punktu widzenia polityka, który – już w czasie kampanii wyborczej i przez dziewięć miesięcy prezydentury, buduje swoją pozycję na bezwzględnej walce z rządem i premierem Donaldem Tuskiem osobiście, prezentuje ostry kurs eurosceptyczny połączony z entuzjazmem wobec prezydentury Donalda Trumpa, którego poparcie pomogło mu wygrać wybory a także zgłasza pretensje do przywództwa na polskiej prawicy.

Po pierwsze, zgłaszając propozycję polskiego Sejf w walce z rządem Donalda Tuska i samym premierem, Nawrocki wykonuje posunięcie zaskakujące, a zaskoczenie przeciwnika jest zawsze korzystne. Wychodzi z roli biernej, tego, który został postawiony wobec propozycji rządowej i który musi na nią reagować i odzyskuje inicjatywę, bo to teraz on proponuje. Wywoła zachwyt prawicowych mediów jako ten, który przeatutował i załatwił Tuska. Mniejsza o sens.

Po drugie, unika pułapki politycznej, w jakiej się znalazł, mając do wyboru albo podpisać ustawę o SAFE i narazić się swemu zapleczu politycznemu w postaci zarówno PiS, jak Konfederacji, albo nie podpisywać i narazić się większości obywatelek i obywateli, którzy popierają Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy. Takich osób było całkiem sporo w elektoratach prawicowych partii.

Jeśli Nawrocki zawetuje SAFE, co praktycznie zapowiedział, to dlatego, że „ma lepszą propozycję dla Polski”.

Po trzecie, Nawrocki łamie ograniczenia konstytucyjne swojej roli i stawia się w roli tego, który będzie rządowi narzucał działania, które należą do kompetencji premiera i ministrów. Pomysł – o ile można wnioskować ze strzępów informacji – żeby rząd przeznaczył na program polskiego Sejfu zysk z NBP, oznacza przecież ograniczenie rządu, który może mieć inne przeznaczenie dla tych pieniędzy. Glapiński także wychodzi z roli, bo nie jest zadaniem banku centralnego finansowanie wydatków rządu.

Po czwarte, Nawrocki odzyskuje inicjatywę na prawicy, pokazuje Jarosławowi Kaczyńskiemu i liderom Konfederacji, że to on będzie dyktował warunki i lepiej od nich potrafi realizować nadwiślańską wersję America First, czyli „Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy”.

Czyli: po pierwsze Nawrocki.

Polski Sejf, UE i USA

Po piąte, Nawrocki utrwala swój wizerunek polityczny jako eurosceptyka wagi ciężkiej, który chce ograniczyć ambicje wspólnotowe UE i pilnuje, żeby Unia nie wkroczyła przypadkiem w kompetencje państw narodowych. Odrzuca ograniczenia, jakie Bruksela i Berlin chcą rzekomo narzucić Polsce i przeciwstawia im program narodowy co najmniej w takim stopniu, jak Narodowy Bank Polski.

Wchodzi w logikę „Europy ojczyzn”, podważając to, co w propozycji SAFE jest najważniejsze, czyli budowanie dodatkowego (poza NATO i USA) filaru bezpieczeństwa, zwłaszcza, że filar amerykański przypomina raczej palmę z rezydencji Trumpa w Miami targaną silnym wiatrem.

Zacytujmy unijne rozporządzenie: „Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie i jej reperkusje dla bezpieczeństwa Europy i całego świata to dla Unii Europejskiej wyzwanie egzystencjalne (...) Od początku 2025 r. doszło do znacznego pogorszenia sytuacji w zakresie bezpieczeństwa Unii, co jest związane nie tylko z utrzymującym się zagrożeniem ze strony Rosji i jej zintensyfikowanym przechodzeniem na gospodarkę wojenną oraz ewolucją wojny w Ukrainie, ale również z niepewnością wynikającą z pojawienia się sytuacji geopolitycznej, w której Unia musi znacznie zwiększyć wysiłki na rzecz samodzielnego zapewnienia obrony”.

Nawrockiego nie interesuje bezpieczeństwo Europy, bo jego Polska nie należy do Europy w sensie wspólnoty wartości i interesów kontynentu.

Nawrocki triumfalnie cytuje art. 4 Traktatu o Unii Europejskiej i twierdzi, że polityka bezpieczeństwa to wyłączna domena państw członkowskich, a więc sam pomysł SAFE jest sprzeczny z traktatami. To doprawdy zdumiewająca interpretacja.

Faktycznie art. 4 stwierdza, że „bezpieczeństwo narodowe pozostaje w zakresie wyłącznej odpowiedzialności każdego Państwa Członkowskiego”, ale zarazem podkreśla, że „zgodnie z zasadą lojalnej współpracy Unia i Państwa Członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z Traktatów”.

Ten sam Traktat o Unii Europejskiej w art. 42 opisuje

Zapewnia Unii zdolność operacyjną opartą na środkach cywilnych i wojskowych. Unia może z nich korzystać w przeprowadzanych poza Unią misjach utrzymania pokoju, zapobiegania konfliktom i wzmacniania międzynarodowego bezpieczeństwa, zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych. Zadania te są wykonywane w oparciu o zdolności, jakie zapewniają Państwa Członkowskie".

Co więcej, Traktat opisuje model współpracy, który idzie dużo dalej niż SAFE: "Państwa Członkowskie, w celu realizacji wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony,

aby przyczynić się do osiągnięcia celów określonych przez Radę [Europejską]. Państwa Członkowskie wspólnie powołujące siły wielonarodowe mogą również przekazać je do dyspozycji wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony".

Po szóste, odrzucając de facto program SAFE Nawrocki zapisuje się po raz kolejny do drużyny Donalda Trumpa i pokazuje, że jest rzecznikiem interesów amerykańskich firm zbrojeniowych. Może to zaowocować kolejną wypowiedzią prezydenta USA, że Nawroki jest „fantastyczny”.

Polski prezydent przypomina nam, że w odróżnieniu od ograniczeń europejskiego programu, polski „Sejf zero procent” pozwoli kupować najlepsze myśliwce na świecie czyli F-35.

Numer, jaki Nawrocki wyciął Tuskowi, robi wrażenie, jakby wymyślił go któryś z bardziej kreatywnych programów AI, który dostał polecenie: Co zrobić, żebym nie stracił na wecie programu SAFE, a zarazem zyskał w oczach prawicowego elektoratu?

AI wykonał zadanie.