Prof. András Sajó, były sędzia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, opowie o osobliwym poszanowaniu zasady praworządności oraz praw człowieka na Węgrzech. Do jego tez odniosą się Rzecznik Praw Obywatelskich dr hab. Adam Bodnar, prof. Ewa Łętowska, Draginja Nadażdin, dyrektorka Amnesty International Polska oraz węgierska politolożka Edit Zgut

„Na Węgrzech, inaczej niż w Polsce, Wiktor Orbán i jego partia Fidedsz przeprowadzają głębokie zmiany ustrojowe w granicach prawa. Poszanowanie rządów prawa oraz praw człowieka jest tam jednak osobliwe – ponieważ wyłącznie fasadowe i instrumentalne. W praktyce rządzący na co dzień naruszają te wartości, jak tylko mogą. Nadrzędnym celem jest konsolidacja władzy” – uważa wybitny węgierski prawnik prof. András Sajó.

Będzie można posłuchać go na żywo w Warszawie we wtorek 5 listopada o godz. 19:00 w Austriackim Forum Kultury (ul. Próżna 7/9).

Na zaproszenie Rzecznika Praw Obywatelskich i Archiwum Osiatyńskiego wygłosi wykład pt. „Osobliwe poszanowanie zasady praworządności oraz praw człowieka w demokracjach nieliberalnych”.

Profesor Sajó skupi się na ciekawym przypadku Węgier, kraju Unii Europejskiej z najdłuższym, bo dziesięcioletnim, doświadczeniem rządów „nieliberalnych”.

András Sajó był sędzią (2008-2017) i wiceprezesem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Jest profesorem Wydziału Prawa Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego, wykłada też na Uniwersytecie Nowojorskim i Uniwersytecie Harvarda.

Zajmuje się prawem konstytucyjnym i prawami człowieka, szczególnie interesuje go zagadnienie regulacji rynku mediów oraz obecny kryzys demokracji i konstytucjonalizmu.

Sajó w 1988 roku założył Ligę na rzecz zniesienia kary śmierci, która przyczyniła się do zniesienia kary śmierci na Węgrzech po upadku komunizmu. Był doradcą prezydenta Węgier Árpáda Göncza (1991-1992). Uczestniczył w pracach nad przygotowaniem konstytucji demokratycznych Węgier, Ukrainy, Gruzji i Republiki Południowej Afryki.

We wtorek 5 listopada odbierze Odznakę Honorową za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka przyznawaną przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.

Tego samego dnia na zaproszenie Rzecznika Praw Obywatelskich i Archiwum Osiatyńskiego prof. András Sajó wygłosi wykład o osobliwym przestrzeganiu rządów prawa i praw człowieka w demokracjach nieliberalnych.

Będzie można też posłuchać dr hab. Adama Bodnara, prof. Ewy Łętowskiej, Draginji Nadażdin, Dyrektorki Amnesty International w Polsce, a także węgierskiej politolożki Edit Zgut.

Przyjdź koniecznie we wtorek 5 listopada o godz. 19:00 do siedziby Austriackiego Forum Kultury w Warszawie (ul. Próżna 7/9) lub oglądaj relację ze spotkani na Facebooku OKO.press. Uprzedź organizatorów, że będziesz – już teraz dołącz do wydarzenia na Facebooku.

Debaty Archiwum Osiatyńskiego

Wydarzenia organizowane przez Archiwum Osiatyńskiego są okazją do wspólnej rozmowy o demokracji, Polsce i Europie.

Prosimy znanych na całym świecie myślicieli o wygłoszenie swoich uwag, które – z polskiej perspektywy – komentują zaproszeni eksperci i aktywiści. Wychodzimy poza formułę wykładu ex cathedra. Pozwala to na wymianę perspektyw, a niekiedy na weryfikację przez zaproszonych gości swoich założeń, ocen i teorii.

Dotychczas gościliśmy takie sławy, jak:

Timothy Garton Ash – historyk, profesor Uniwersytetu Oksfordzkiego. Zastanawiał się, dlaczego Polki i Polacy nie potrafili uczynić ze zwycięstwa Solidarności pięknego mitu założycielskiego i chwalić się tą pokojową chwalebną rewolucją na całym świecie. Zaproponował „prostą” receptę: „wystarczy, że zadbacie o to, by utrzymać liberalną demokrację w Polsce przez następne 130 lat. I w połowie XXII wieku będziecie mieli piękny mit założycielski. Mit 4 czerwca 1989, mit chwalebnej rewolucji w Polsce.”

Bruce Ackerman – konstytucjonalista, profesor Uniwersytetu Yale. Przestrzegał, że „większość polityków, a także przeważająca większość zwykłych Amerykanów, uważa Polskę i Węgry za równe w dążeniu do autorytaryzmu”.

Jan-Werner Mueller – politolog, Uniwersytet w Princeton. W wykładzie „Europejski populizm – co dalej” podkreślał „Najważniejsze, by nie powielać populistycznego sposobu myślenia: nie krytykować populistycznych rządów za wszystko, a raczej skupiać się na tym, co w sposób fundamentalny zagraża porządkowi demokratycznemu. Nie możemy też powielać podziału na elity i lud, zbudowanie lewicowego czy liberalnego populizmu nie będzie skuteczne.”

Martin Krygier – filozof prawa, Uniwersytet Nowej Południowej Walii. Zauważył, że „populiści w Polsce i na Węgrzech wykorzystują fakt, że instytucje demokratyczne są słabo zakorzenione i świadomie grają na lękach przed »kastami« i »układami«”. A arbitralna władza jest najczęściej głupia, bo nie musi troszczyć się o racjonalne uzasadnienie swoich decyzji.”

Wojciech Sadurski – konstytucjonalista, Uniwersytet w Sydney i Uniwersytet Warszawski. Znalazł u Monteskiusza cytat, jakby profetyczny komentarz do rządów PiS: „nie ma bardziej okrutnej tyranii od tej uprawianej w cieniu praw i w barwach sprawiedliwości” [z dzieła „Rozważania o przyczynach wielkości Rzymian i o ich upadku” z 1734 roku – red.].

Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego i dowiedz się wcześniej o kolejnych wydarzeniach z tego cyklu.

Najpierw sądy, potem media. Nie pozwólmy na to władzy.
OKO.press utrzymuje się dzięki Waszym wpłatom.

Pisze o prawie i polityce. Koordynuje Archiwum Osiatyńskiego i Rule of Law in Poland.


Komentarze

Masz cynk?