0:00
0:00

0:00

01 czerwca 2026

Szwedzki taniec ze skrajną prawicą. Jak Jimmie Åkesson i Szwedzcy Demokraci stanęli na progu władzy

przeczytasz w 8 minut

Szwedzcy Demokraci zaczynali jako polityczny trędowaty z faszystowskim rodowodem i poparciem ułamka procenta społeczeństwa. Przez prawie 20 lat Jimmie Åkesson oczyszczał formację z radykalnych haseł i stopniowo przekształcał ją w drugą siłę szwedzkiej polityki. Dziś partia stoi u progu realnej władzy, a premier Ulf Kristersson sam zaprasza ją do rządu.

Google News

Żeby zrozumieć, czym jest dzisiejszy szwedzki taniec ze skrajną prawicą, trzeba cofnąć się o prawie 40 lat i przyjrzeć się partii, która jeszcze niedawno była politycznym trędowatym.

Szwedzcy Demokraci powstali w 1988 roku z połączenia kilku środowisk skrajnie nacjonalistycznych i antyimigranckich. Ich ideowi ojcowie wywodzili się z duńskiego ruchu Folkebevægelsen mod Indvandring (Ludowy Ruch Przeciwko Imigracji) oraz ze szwedzkich organizacji jawnie faszystowskich, m.in. Bevara Sverige Svenskt, czyli Zachować Szwecję Szwedzką.

W pierwszych latach swojego istnienia partia nie kryła swojego radykalnego charakteru. Jej działacze posługiwali się wprost hasłami o czystości etnicznej i demontażu demokracji parlamentarnej. Nic więc dziwnego, że przez długi czas Szwedzcy Demokraci byli traktowani przez wszystkie inne ugrupowania jako polityczny trędowaty. Media odmawiały zaprosin, a liderzy innych partii publicznie deklarowali, że z formacją nigdy nie usiądą do jednego stołu. W wyborach w 1994 roku partię poparło zaledwie 0,25 proc. Szwedów, co oznaczało, że była ona politycznym mikrobytem bez żadnego realnego wpływu na bieg spraw w kraju.

Ten artykuł dostępny jest tylko dla wspierających OKO.press. Rozpocznij subskrypcję.

Już wspierasz? na swoje konto.

Rozpocznij subskrypcję i wesprzyj OKO.press!

Aby uzyskać dostęp do wszystkich treści, rozpocznij subskrypcję za kwotę minimalną. Każda większa to dla nas nieoceniona pomoc i okazja, aby podziękować Ci w wyjątkowy sposób. Doceniamy każdą formę wsparcia. Więcej dowiesz się tu.

Wspierasz nas inaczej?

Daj nam znać, doceniamy każdą formę wsparcia

Przelew
PIT
PayPal

Jak to działa?

Wspieracie nas w różny sposób: płatnością kartą, BLIKIEM, przelewem tradycyjnym, przekazując nam 1,5% swojego podatku - a my każde wsparcie chcemy docenić. Tam, gdzie nie widzimy tego systemowo - czekamy na Wasz sygnał.

Aby potwierdzić Twoje wsparcie:

  1. Zaloguj się na swoje konto lub załóż konto, jeśli jeszcze go nie masz.
  2. Przejdź do zakładki Subskrypcja na swoim profilu.
  3. Wypełnij krótki formularz – poprosimy Cię o dane potrzebne do weryfikacji.
  4. Po potwierdzeniu wpłaty otrzymasz od nas powiadomienie.

Dzięki Tobie możemy nadal działać. Dziękujemy za wsparcie!

Ten artykuł dostępny jest tylko dla wspierających OKO.press. Rozpocznij subskrypcję.

Na zdjęciu Mateusz Gibała
Mateusz Gibała

Autor bloga politykaponordycku.pl, gdzie na co dzień bada kulturę, gospodarkę i politykę państw nordyckich. Pisał o krajach nordyckich dla wielu ogólnopolskich redakcji oraz współpracował z Instytutem Nowej Europy i Fundacją im. K. Pułaskiego.

Komentarze