Liberum veto to ostatnio jeden z ulubionych terminów polityków PiS. Określają tak zachowanie opozycji w Sejmie przy każdej okazji. Brzmi to, jakby dostali polecenie z dyspozytorni. Tylko że niewiele ma wspólnego z rzeczywistością

Pierwszy był prawdopodobnie Jan Maria Jackowski w wywiadzie dla Naszego Dziennika:


Anarchia, powrót do liberum veto i najgorszych przykładów warcholstwa, które znamy z historii I Rzeczypospolitej, a które doprowadziło państwo polskie do upadku, nie znajdzie dużego poparcia społecznego.

Jan Maria Jackowski, Wywiad dla "Naszego Dziennika" - 20/12/2016

Wywiad dla "Naszego Dziennika"

Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta


zbity zegar. Bzdura. Protesty opozycji to nie jest ani liberum veto, ani anarchia


Później powtarzał to jeszcze kilkukrotnie, m.in. 11 stycznia w TVP Info.

Podobnie Patryk Jaki – mówił o „zrywaniu Sejmu”, zwyczaj myląc jednocześnie liberum veto z konfederacją targowicką.


Zrywanie Sejmu? Zjawisko znane w polskiej historii. Posłowie, którzy to robili zawsze mówili, że chodzi im o Polskę. Tak naprawdę jednak chodziło im o zablokowanie reform państwa i obronę własnych przywilejów. Zapisali się (...) jako Targowica.

Patryk Jaki, TVP Info - 08/01/2017

TVP Info

fot. Agata Grzybowska / Agencja Gazeta


fałsz. Fałsz. I zrywanie sejmu, i Targowica to było zupełnie co innego


Tak samo wypowiadała się Beata Mazurek.


Nowoczesna i Platforma Obywatelska chcą doprowadzić do niechlubnej tradycji polskiego parlamentu, do wprowadzenia liberum veto, bo jak nazwać inaczej to, co robią.

Beata Mazurek, Sygnały Dnia, I PR - 09/01/2017

Sygnały Dnia, I PR

fot . Slawomir Kaminski / Agencja Gazeta


fałsz. Fałsz. Liberum veto to zupełnie co innego


A także szef MSW Mariusz Błaszczak i, wielokrotnie, marszałek Senatu Stanisław Karczewski.

Przy takiej częstotliwości pojawiania się tego sformułowania, trudno uwierzyć, że to przypadek. Wygląda to na zaplanowaną strategię PiS i centralnie ustalony przekaz medialny. Albo wyjątkowo złośliwy wirus.

Użycie tego sformułowania dziwi szczególnie w przypadku senatora Jackowskiego. Kto, jak kto, ale akurat historyk z wykształcenia powinien wiedzieć, co to takiego liberum veto, na czym polegał szlachecki zwyczaj zrywania Sejmu i dlaczego zastosowanie tego terminu w przypadku ostatnich wydarzeń w parlamencie jest kompletnie nie na miejscu. Senatorowi Jackowskiemu oraz jego kolegom i koleżankom z PiS przypominamy:

Liberum veto – instytucja w ustroju I Rzeczypospolitej pozwalającą jednemu posłowi zerwać cały sejm. Posłowie rozjeżdżali się wówczas do domów, a podjęte na sejmie uchwały były nieważne. Była to daleko idąca interpretacja obowiązującej w sejmie szlacheckim zasady jednomyślności, która jednak przed połową XVII w. nie była stosowana w tak radykalny sposób. Pierwszy raz liberum veto zastosował poseł z Upity Władysław Siciński w 1652 r. , nie zezwalając na przedłużenie obrad. Do zerwania całego sejmu doszło po raz pierwszy w 1669 r. W XIX w. liberum veto stało się symbolem rozkładu ustrojowego i bezwładu państwa polskiego.

Zastosowanie tego pojęcia do opisania okupacji mównicy przez opozycję jest nie na miejscu. Po po pierwsze, opozycja nie dążyła do zerwania obrad – taką decyzję podjął marszałek. Po drugie, nie paraliżowała działania państwa. Po trzecie, decyzjom marszałka Sejmu sprzeciwiał się nie jeden poseł, ale kilka ugrupowań opozycyjnych (częściowo nawet Kukiz’15). Po czwarte nawet, jeśli 11 stycznia 2017 r. opozycja blokowała możliwość odbycia posiedzenia to tylko dlatego, że żądała dokończenia posiedzenia nr 33 przed rozpoczęciem posiedzenia nr 34. To marszałek Kuchciński, z ramienia PiS, odmówił i zarządził przerwę do dnia następnego. Dziś, gdy PO zdecydowała się zawiesić protest (Nowoczesna zrobiła to wcześniej) marszałek ponowną przerwę.

Powtarzające się nieprawdziwe wypowiedzi OKO.press nagradza „katarynką”.


Socjolog, absolwent Uniwersytetu Cambridge, analityk Fundacji Kaleckiego. Publikował m.in. w „Res Publice Nowej”, „Polska The Times”, „Dzienniku Gazecie Prawnej” i „Dzienniku Opinii”.


Twoje OKO

Specjalne teksty. Niepublikowane taśmy. Poufne wiadomości. Za darmo. Na zawsze.

Załóż konto. Otwórz OKO!