0:00
0:00

0:00

06 czerwca 2026

Czy spisek żarówkowy istniał?

przeczytasz w 12 minut

Żarówki, samochody, pończochy. Co je łączy? Ich producenci stwierdzili, że sprzedawanie trwałych egzemplarzy się nie opłaca, bo klienci rzadziej będą je kupować. Umyślnie produkowali więc w niższej jakości, by móc je sprzedawać częściej.

Google News

Przez większość ludzkiej cywilizacji zachód słońca wyznaczał koniec pracy. O zmierzchu trudno było już czytać, szyć, czy nawet sprzątać. Oliwne lampy dawały mało światła i sporo dymu, świece z pszczelego wosku były drogie. Parafinowe świece i lampy naftowe, które znacząco ułatwiły pracę i czytanie nocą, wynaleziono dopiero z końcem XIX wieku.

Żarówki i świece z parafiny są rówieśniczkami. Metodę otrzymywania parafiny z łupków opracował szkocki chemik John Young w 1850 roku. W tym samym roku angielski fizyk i chemik Joseph Swan (1828–1914) postanowił umieścić węglowe włókno w szklanej bańce.

Niewiele młodsza od nich jest lampa naftowa, wynaleziona w 1853 roku we Lwowie przez farmaceutę Ignacego Łukasiewicza i majstra blacharskiego Adama Bratkowskiego.

Ten artykuł dostępny jest tylko dla wspierających OKO.press. Rozpocznij subskrypcję.

Już wspierasz? na swoje konto.

Rozpocznij subskrypcję i wesprzyj OKO.press!

Aby uzyskać dostęp do wszystkich treści, rozpocznij subskrypcję za kwotę minimalną. Każda większa to dla nas nieoceniona pomoc i okazja, aby podziękować Ci w wyjątkowy sposób. Doceniamy każdą formę wsparcia. Więcej dowiesz się tu.

Wspierasz nas inaczej?

Daj nam znać, doceniamy każdą formę wsparcia

Przelew
PIT
PayPal

Jak to działa?

Wspieracie nas w różny sposób: płatnością kartą, BLIKIEM, przelewem tradycyjnym, przekazując nam 1,5% swojego podatku - a my każde wsparcie chcemy docenić. Tam, gdzie nie widzimy tego systemowo - czekamy na Wasz sygnał.

Aby potwierdzić Twoje wsparcie:

  1. Zaloguj się na swoje konto lub załóż konto, jeśli jeszcze go nie masz.
  2. Przejdź do zakładki Subskrypcja na swoim profilu.
  3. Wypełnij krótki formularz – poprosimy Cię o dane potrzebne do weryfikacji.
  4. Po potwierdzeniu wpłaty otrzymasz od nas powiadomienie.

Dzięki Tobie możemy nadal działać. Dziękujemy za wsparcie!

Ten artykuł dostępny jest tylko dla wspierających OKO.press. Rozpocznij subskrypcję.

Na zdjęciu Michał Rolecki
Michał Rolecki

Rocznik 1976. Od dziecka przeglądał encyklopedie i słowniki. Ukończył anglistykę, tłumaczył teksty naukowe i medyczne. O nauce pisał m. in. w "Gazecie Wyborczej", Polityce.pl i portalu sztucznainteligencja.org.pl. Lubi wiedzieć, jak jest naprawdę. Uważa, że pisanie o nauce jest rodzajem szczepionki, która chroni nas przed dezinformacją. W OKO.press najczęściej wyjaśnia, czy coś jest prawdą, czy fałszem. Czasem są to powszechne przekonania na jakiś temat, a czasem wypowiedzi polityków.

Komentarze