Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata
Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
16:24 31-05-2025
Reuters: Iran prowadził tajne działania nuklearne poza kontrolą ONZ
Jak wynika z raportu Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, Iran miał prowadzić program, którego celem mogła być produkcja broni nuklearnej. Izrael wzywa społeczność międzynarodową do zdecydowanych działań
Co się wydarzyło?
Reuters dotarł do poufnego raportu Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), z którego wynika, że Iran prowadził w trzech lokalizacjach tajne działania nuklearne niezgłoszone do nadzoru ONZ.
Jak donosi Reuters, na podstawie ustaleń raportu, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Niemcy planują przedstawić projekt rezolucji potępiającej Iran za naruszanie swoich zobowiązań w zakresie nierozprzestrzeniania broni jądrowej.
Zachodnie mocarstwa chcą, by zarząd MAEA przyjął rezolucję na swoim następnym posiedzeniu 9 czerwca. Byłby to pierwszy raz od prawie 20 lat, kiedy Iran zostałby formalnie upomniany za nieprzestrzeganie traktatów.
Jak podkreśla Reuters, taka rezolucja rozwścieczyłaby Iran. W przeszłości podobne upomnienia prowadziły do ponownego przyspieszenia lub rozszerzania irańskiego programu nuklearnego.
Jaki jest kontekst?
Agencje wywiadowcze USA i MAEA od dawna uważają, że Iran miał tajny, skoordynowany program broni jądrowej, który wstrzymał w 2003 r.
Iran zaprzecza jednak, że kiedykolwiek dążył do zdobycia broni jądrowej. Teheran twierdzi, że chce opanować technologię nuklearną wyłącznie do celów pokojowych.
W raporcie MAEA ujawnionym przez Reuters wykazano jednak skoordynowane, tajne działania, z których niektóre były istotne dla produkcji broni jądrowej.
Zdaniem agencji, trzy odkryte lokalizacje (chodzi o miejscowości Lavisan-Shian, Varamin i Turquzabad) “były częścią niezgłoszonego, ustrukturyzowanego programu nuklearnego realizowanego przez Iran od początku lat 2000”.
Według raportu MAEA materiały jądrowe oraz silnie skażony sprzęt z tego programu były przechowywane w Turquzabad w latach 2009–2018.
W Lavisan-Shian dysk wykonany z metalu uranu był „używany do produkcji źródeł neutronów napędzanych wybuchem” co najmniej dwa razy w 2003 r. Proces ten miał na celu zainicjowanie eksplozji w broni jądrowej i był częścią testów „na małą skalę”.
Mimo święta szabatu, biuro premiera Izraela zareagowało na doniesienia o raporcie MAEA specjalnym oświadczeniem.
“Raport zdecydowanie potwierdza to, co Izrael mówi od lat — że celem irańskiego programu nuklearnego nie są cele pokojowe. Dowodem na to jest alarmujący zakres działalności związanej z wzbogacaniem uranu w Iranie. Taki poziom wzbogacania występuje wyłącznie w krajach aktywnie dążących do uzyskania broni jądrowej i nie ma żadnego cywilnego uzasadnienia” – czytamy w komunikacie.
Jak dodano, raport jednoznacznie wskazuje, że Iran nie przestrzega podstawowych zobowiązań wynikających z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (ang. Non-Proliferation Treaty) i odmawia współpracy z inspektorami MAEA.
“Społeczność międzynarodowa musi teraz działać, by powstrzymać Iran” – czytamy w oświadczeniu.
Inne teksty OKO.press na podobny temat:
Przeczytaj także: