PiS powołuje centralny organ pod orwellowską nazwą Instytut Wolności, który ma poddać totalnej kontroli organizacje pozarządowe i kierować publiczne pieniądze tylko do tych, które uzna za swoje. To zagrożenie dla społeczeństwa obywatelskiego było jednym z głównych tematów VIII Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarządowych (8-9 września 2017)

Politycy PiS i podległe mu media publiczne i prawicowe, podzieliły organizacje na „prawicowe i chrześcijańskie” oraz „lewicowe i liberalne”. Tym drugim – do których zaliczają organizacje wspierające kobiety, mniejszości seksualne, cudzoziemców, a także te reprezentujące wartości proeuropejskie czy broniące praworządności – zarzucają dbanie o „obce interesy”, a nawet traktują je jako zagrożenie dla „porządku konstytucyjnego”. I konsekwentnie dążą odcięcia ich od publicznych pieniędzy.

Przeciwko temu wystąpiło VIII Forum Inicjatyw Pozarządowych, które 8-9 wrześnią obradowało w Warszawie. Najważniejszy fragment przyjętej deklaracji brzmi: „Wierzymy, że dziś, gdy spór o wartości, spór o dobro wspólne, spór o Polskę przybrał charakter konfliktu dzielącego Polki i Polaków, sektor organizacji obywatelskich staje się szczególnie ważny. Ich różnorodne misje, cele i postawy opierając się na wspólnym, europejskim systemie wartości, wzmacniają wspólnotę, która została zdefiniowana w Konstytucji RP”. [Cała deklaracja poniżej]

Po co komu Instytut Wolności do odbierania wolności

W ostatnim roku rząd PiS nie przyznał lub odebrał finansowanie m.in.:

Teraz, zamiast ministrów resortowych, strumieniem środków publicznych do NGO ma zarządzać Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Nowa instytucja przejmie od Ministerstwa Rodziny jedno z głównych źródeł finansowania organizacji pozarządowych – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

Ustawa o NIW trafiła do Sejmu już w lipcu 2017 roku. (O blokowaniu udziału organizacji pozarządowych w I czytaniu czytaj tu). Ze względu na zamieszanie wokół ustaw o sądownictwie spadła z wokandy, jednak drugie czytanie zaplanowane jest już w środę 13 września 2017 roku. I być może w tym tygodniu zostanie przegłosowana przez PiS.

Rząd Beaty Szydło ma też aspiracje by przejąć tzw. fundusze norweskie na rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Na to rozwiązanie nie chcą się zgodzić Norwegowie.

Protestowały organizacje pozarządowe, które projekt ustawy o NIW nazwały próbą „centralizacji i kontrolowania sektora pozarządowego”. Zdecydowanie negatywnie o projekcie wypowiedział się też Rzecznik Praw Obywatelskich. Uznał, że ustawa zagraża wolności zrzeszania się.

Według RPO nie ma gwarancji, że instytucja będzie odporna na wpływy polityczne, a „doświadczenie innych państw sugeruje, że konsekwencją centralizacji i nacjonalizacji trzeciego sektora będzie duża kontrola nad społeczeństwem obywatelskim”.

OFIP: deklaracja radykalna w treści

W tym roku organizatorzy i organizatorki Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarządowych postanowili przypomnieć swój manifest z 1996 roku i ponownie ustalić wspólne zasady.

Przyjęta deklaracja pod hasłem „Jedność w różnorodności” jest radykalna w treści, ale delikatna w tonie.

„Wierzymy, że niezależne organizacje społeczne i obywatelskie przejmując część odpowiedzialności za Polskę, mogą liczyć na wsparcie administracji rządowej i samorządowej, biznesu, mediów i świata polityki. (…)

Mamy jednak nadzieję, że współpraca ta opierać się będzie na zasadach partnerstwa i suwerenności, otwartości i przejrzystości oraz poszanowania wzajemnej odrębności i niezależności stron. Tylko taka współpraca daje gwarancje osiągania wspólnych celów”.

„Wierzymy, że dziś, gdy spór o wartości, spór o dobro wspólne, spór o Polskę przybrał charakter konfliktu dzielącego Polki i Polaków, sektor organizacji obywatelskich staje się szczególnie ważny. Jest miejscem, w którym możliwe jest zachowanie jedności w różnorodności, w którym prowadzi się konstruktywny dialog i merytoryczne rozmowy ponad podziałami politycznymi.

Organizacje obywatelskie, ich różnorodne misje, cele i postawy opierając się na wspólnym, europejskim systemie wartości, wzmacniają wspólnotę, która została zdefiniowana w Konstytucji RP”.

  • Przeczytaj cały tekst deklaracji

    Jedność w różnorodności

    Deklaracja VIII Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarządowych

    wrzesień 2017

    W 1996 roku przedstawiciele i przedstawicielki organizacji społecznych uczestniczący w pierwszym Ogólnopolskim Forum Inicjatyw Pozarządowych przyjęli wspólny Manifest, w którym – uznając zaangażowanie obywateli w życie społeczne za podstawę dojrzałej demokracji – zadeklarowali chęć przejęcia części odpowiedzialności za Polskę i gotowość współpracy na rzecz wspólnego dobra z administracją publiczną, biznesem, mediami i partiami politycznymi w oparciu o zasady partnerstwa i poszanowania wzajemnej odrębności.

    Dziś, 20 lat od tamtego wydarzenia, wracamy do tego dokumentu, by przypomnieć jego przesłanie, przywołać i ponownie zdefiniować wartości i zasady, na których opiera się i do których odwołuje się ruch organizacji pozarządowych.

    My, przedstawiciele instytucji społeczeństwa obywatelskiego zgromadzeni na VIII Ogólnopolskim Forum Inicjatyw Pozarządowych:

    Wierzymy,

    że swoboda działania w ramach stanowionego w demokratycznych procedurach prawa i zaangażowanie obywateli w życie społeczne są podstawą dojrzałej demokracji. Uważamy, że bez zaangażowania obywateli w życie publiczne, bez instytucji demokratycznych odpowiedzialnych przed obywatelami i włączających obywateli w procesy stanowienia prawa i tworzenia polityk publicznych, demokracja staje się tylko fasadą. Aktywność obywatelska milionów uczestniczących w ruchu pozarządowym obywateli i obywatelek: społeczników, działaczy, pracowników i wolontariuszy, zmienia dziś polską rzeczywistość. To oni, choć nie pomnażają dóbr materialnych i nie sprawują władzy, dają Polsce coś niezwykle cennego – społeczną energię, entuzjazm i determinację, gotowość niesienia pomocy i pracy na rzecz dobra wspólnego.

    Wierzymy,

    że niezależne organizacje społeczne i obywatelskie przejmując część odpowiedzialności za Polskę, mogą liczyć na wsparcie administracji rządowej i samorządowej, biznesu, mediów i świata polityki. Deklarujemy gotowość i chęć współpracy z wszystkimi aktorami życia publicznego, gospodarczego i społecznego. Wierzymy bowiem, że wszyscy pracujemy na rzecz wspólnego dobra. Mamy jednak nadzieję, że współpraca ta opierać się będzie na zasadach partnerstwa i suwerenności, otwartości i przejrzystości oraz poszanowania wzajemnej odrębności i niezależności stron. Tylko taka współpraca daje gwarancje osiągania wspólnych celów.

    Wierzymy,

    że dziś, gdy spór o wartości, spór o dobro wspólne, spór o Polskę przybrał charakter konfliktu dzielącego Polki i Polaków, sektor organizacji obywatelskich staje się szczególnie ważny. Jest miejscem, w którym możliwe jest zachowanie jedności w różnorodności, w którym prowadzi się konstruktywny dialog i merytoryczne rozmowy ponad podziałami politycznymi. Organizacje obywatelskie, ich różnorodne misje, cele i postawy opierając się na wspólnym, europejskim systemie wartości, wzmacniają wspólnotę, która została zdefiniowana w Konstytucji RP i która stanowi:

    …wszyscy obywatele Rzeczypospolitej, zarówno

    wierzący w Boga będącego źródłem prawdy,

    sprawiedliwości, dobra i piękna, jak i niepodzielający

    tej wiary, a te uniwersalne wartości

    wywodzący z innych źródeł, równi w prawach

    i w powinnościach wobec dobra wspólnego

    Polski (…) świadomi potrzeby współpracy

    ze wszystkimi krajami dla dobra Rodziny Ludzkiej,

    pomni gorzkich doświadczeń z czasów, gdy

    podstawowe wolności i prawa człowieka były

    w naszej Ojczyźnie łamane, pragnąc na zawsze

    zagwarantować prawa obywatelskie, a działaniu

    instytucji publicznych zapewnić rzetelność

    i sprawność, w poczuciu odpowiedzialności

    przed Bogiem lub przed własnym sumieniem…”

    Wierzymy,

    że dziś szczególnie potrzebujemy powrotu do wartości, które towarzyszyły nam od początku budowania etosu społecznego zaangażowania. Po raz kolejny, wraz z młodym pokoleniem działaczy i działaczek społecznych, wolontariuszek i wolontariuszy, musimy przypomnieć sobie, co znaczą takie pojęcia jak solidarność, sprawiedliwość, demokracja, godność, otwartość, tolerancja… Musimy o tym rozmawiać, musimy uczyć się od siebie nawzajem rozumienia, jaką siłą i wsparciem jesteśmy dla siebie w różnorodności pielęgnowanych przez nas wartości.


OKO.press to medium obywatelskie.
Utrzymujemy się z dobrowolnych wpłat Czytelników.

Dziennikarz i reporter. Laureat nagród: "Pióro Nadziei 2018" przyznawanej przez Amnesty International za dziennikarstwo zaangażowane i "Korony Równości 2019". Nominowany do nagrody "Zielony Prus" Stowarzyszenia Dziennikarzy RP za wyróżniający start w zawodzie. W OKO.press pisze o edukacji, prawach człowieka, społeczeństwie obywatelskim i polityce społecznej.


Twoje OKO

Specjalne teksty. Niepublikowane taśmy. Poufne wiadomości. Za darmo. Na zawsze.

Załóż konto. Otwórz OKO!