Mięta czy kminek? Nobel 2026 za wzmacnianie chemicznej asymetrii
Przyroda jest wybredna. Wiele cząsteczek ma dwie lustrzane wersje, ale organizmy korzystają głównie z jednej. Naukowcy od dawna próbują zrozumieć ten wybór. Tegoroczni nobliści pokazali, jak w probówce mała przewaga jednej formy może rosnąć, aż powstanie jej wielokrotnie więcej niż drugiej.
Nagrodę Nobla z chemii w 2026 roku otrzymali Henri B. Kagan i Kenso Soai „za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej”. Francuski i japoński chemik pokazali, jak reakcja może wzmacniać niewielką przewagę jednej z dwóch lustrzanych form cząsteczki.
- Kagan wykazał, że skład katalizatora (przyspieszacza reakcji) wcale nie musi przekładać się na skład produktu.
- Z kolei Soai opracował reakcję, w której produkt przyczynia się do wytwarzania kolejnych cząsteczek swojej własnej odmiany.

Komentarze