Moskwa zaczyna sama przed sobą przyznawać, że Ukraina istnieje i nie jest Rosją [GOWORIT MOSKWA]

Celem trzydniowej „wojskowej operacji specjalnej” z 24 lutego 2022 roku miało być, jak wiadomo, podporządkowanie Ukrainy Rosji. Putin zakładał, że wystarczy wymienić w Kijowie władze na promoskiewskie i zredukować ukraińską armię. Nazywało się to „denazyfikacją i demilitaryzacją” Ukrainy. Reszta miała załatwić się sama.

Mimo porażki rosyjskiej ofensywy w 2022 roku Putin dalej wierzył, że kluczem do powodzenia jest wymiana władz Ukrainy. Zatem jego propaganda opowiadała, że:

• Władze Ukrainy są „nazistowskie”. Obelga, która na nasze tłumaczy się „władze niepodporządkowane Moskwie”, miała uzasadniać najazd Ukrainy i nadać mu znaczenie przez porównanie z II wojną światową.
• Poza tym władze ukraińskie miały być nielegalne, bo te „prawdziwie” legalne, promoskiewskie, zmuszone były uciec do Rosji w wyniku rewolucji Majdanu w 2014 roku.

Ta propagandowa konstrukcja okazała się jednak szybko bezużyteczna. Nadawała się bowiem do uzasadnienia najazdu po jego zakończeniu. Tymczasem najazd ciągle trwa i końca nie widać.

Państwo 404 i Donald Trump

Kremlowska opowieść lekko się więc zmieniła: Ukraina jako państwo nadal nie istniała (była „państwem 404”, jak w kółko powtarza były prezydent i premier Miedwiediew), ale była upiorem ożywianym przez ciemne siły: Waszyngton i podległe mu kraje Zachodu.

Aż nastał w USA Donald Trump i Putin wrócił do argumentu „nielegalnych władz Ukrainy”. Tylko że inaczej. Nie chodziło już o Majdan, ale o to, że w maju 2024 skończyła się kadencja prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Wyborów rzeczywiście nie można przeprowadzać w czasie wojny, ale brak wyborów wedle konstytucjonalisty Putina nie przedłuża kadencji prezydenckiej.

Wobec czego, by zachować władze państwowe, Ukraina musiałaby się poddać, zawrzeć pokój z Putinem i zrobić wybory. A jeśli się nie poddaje, to dlatego, że Wołodymyr Zełenski boi się utracić władzę („Obecne władze ukraińskie nie są zainteresowane zakończeniem działań wojennych, ponieważ nie są gotowe do przeprowadzenia wyborów prezydenckich”).

Tę wersję Putin sprzedał Donaldowi Trumpowi – a efekty oglądaliśmy w czasie niesławnego spotkania Trump-Zełenski w Gabinecie Owalnym 28 lutego 2025 roku. Jak pamiętamy, Trumpa zainteresowało wtedy to, że można rządzić nie przeprowadzając wyborów. Jednak Moskwie chodziło ewidentnie o coś innego. O to, że skoro Ukraina nie ma legalnych – tym razem wedle zachodnich standardów – władz,

Zarząd komisaryczny państwa, którego nie ma

W marcu 2025 Putin ogłosił, że Ukraina powinna przejść pod zarząd ONZ.

Uznał wtedy prawa USA do Grenlandii, a potem oświadczył, że można by wdrożyć zarząd komisaryczny w Ukrainie — tak jak „w Timorze Wschodnim, Nowej Gwinei i częściach byłej Jugosławii”.

„W zasadzie, oczywiście, byłoby możliwe, pod auspicjami ONZ ze Stanami Zjednoczonymi, a nawet z krajami europejskimi, oczywiście, z naszymi partnerami i przyjaciółmi, omówić możliwość wprowadzenia tymczasowego zarządzania na Ukrainie”.

Jak podkreślił Putin, jest to tylko „jedna z opcji”.

Tę ofertę Moskwa następnie ponawiała:

„Praktyka międzynarodowa i specyfika sytuacji na Ukrainie są podstawą do tego, aby taka administracja obejmowała na zasadzie parytetu komponenty cywilne i wojskowe oraz była wyposażona we wszystkie uprawnienia prezydenckie, ustawodawcze i wykonawcze, uprawnienia organów samorządu terytorialnego, a także uprawnienia w zakresie wymiaru sprawiedliwości. Władza przechodzi w ręce tymczasowego rządu, który przygotowuje warunki do przeprowadzenia wyborów” – ogłosił ukraiński zdrajca i kum Putina Wiktor Medwedczuk.

Amerykanie jednak takiego „nieistnienia Ukrainy” wtedy nie kupili. Rzecznik amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego stwierdził, że „rządy w Ukrainie są określane przez konstytucję i mieszkańców kraju”.

Uzasadnienie dla paktu Putin-Trump

Moskwa uparcie jednak powtarzała, że o Ukrainie należy rozmawiać bez Ukrainy. Lato 2025 poświęcone było idei paktu Trump-Putin, który miałby zakończyć wojnę i oddać Ukrainę Rosji. Uznanie, że Ukraina ma coś do powiedzenia w swoich sprawach, było dla Moskwy zaprzeczeniem idei samej „specjalnej operacji wojskowej”.

Trump, prawdopodobnie wskutek nieporozumienia, spotkał się z Putinem na Alasce 15 sierpnia. Wcześniej wysłannik Trumpa Witkoff usłyszał na Kremlu o gotowości Moskwy do pokoju i do "wycofania wojsk z okupowanych terytoriów” – tylko nie zrozumiał, że wedle Moskwy wycofać ma się nie Rosja, a Ukraina, bo to ona „okupuje” swoje ziemie, a Moskwa jej tylko „wyzwala”.

„Spotkanie z Wołodymyrem Zełenskim, biorąc pod uwagę jego obecny status, to »droga donikąd«” – powtórzył Putin 3 września 2025 roku. Dodał, że Ukraina nie ma już żadnych legalnych władz w zachodnim rozumieniu, bo „w ostatnich latach wygasły uprawnienia niektórych członków Sądu Konstytucyjnego Ukrainy i Sąd Konstytucyjny Ukrainy nie ma kworum, aby podjąć decyzję w sprawie wyborów prezydenckich na Ukrainie i statusu Zełenskiego”.

Po kilku miesiącach od spotkania na Alasce Moskwa zaczęła też opowiadać, że w Anchorage doszło już do porozumienia z USA i że obejmowało ono także coś w rodzaju tajnego protokołu. Jak powtarza Kreml, choć strony porozumiały się na Alasce co do Ukrainy, treść tego porozumienia jest tajna, ale powinno ono zostać wprowadzone w życie.

Tyle że porozumienia – o ile istnieje – nie udało się wprowadzić w życie.

Osadzona w realiach XIX i XX wieku kremlowska opowieść o nieistnieniu Ukrainy zaczęła się sypać.

Moskwa dyskutuje z Ukrainą

Trumpa, jak się okazało, nie słucha Europa. Ta, o której Putin jeszcze rok temu mawiał, że to kundelki, które merdając ogonem, zaraz przybiegną do nóg pana [Trumpa]. Także Ukrainie nie da się niczego „kazać” – bo wbrew oficjalnym rosyjskim opowieściom, nie jest pachołkiem wykonującym polecenia z Waszyngtonu.

Tak oto po raz pierwszy w tej brutalnej opowieści o podboju Ukraina stała się aktorem, a nie tylko polem bitwy. A dziś nawet – wedle oficjalnego przekazu władz w Moskwie – ma realny wpływ na przebieg kampanii wyborczej na Węgrzech.

Moskiewską narrację cechuje pewien bezwład, więc nadal było w niej o tym, że Ukraina nie ma legalnych władz, bo nie było wyborów. W nowym kontekście, kiedy Putin z Trumpem okazali się niewszechmocni, odpowiedź Ukrainy miała już jednak znaczenie. A Kijów odpowiedział, że wybory zrobi, ale potrzeba do tego rozejmu.

Była to pierwsza pułapka na Putina. Kreml na rozejm nie godzi się cały czas, bo uważa to za swoją klęskę. Odpowiedział więc, że do wyborów nie jest potrzebny rozejm. W Rosji przecież wybory Putina na kolejną prezydencką kadencję w marcu 2024 roku odbyły się już w czasie wojny (czyli w tym momencie SWO można było nazywać wojną). A poparcie dla Putina było rekordowe – 87,28 procent.

„Rosja również jest w stanie konfliktu zbrojnego z Ukrainą. Ale przeprowadziliśmy wybory – prezydenckie, a ostatnio wybory samorządowe i regionalne. Robimy to wszystko. Ale z jakiegoś powodu oni tego nie robią” – powiedział Putin 27 listopada 2025.

Rzeczywiście, jesienią 2024 głosowanie na przedstawionego przez Putina kandydata na stanowisko gubernatora obwodu kurskiego odbyło się w czasie ukraińskiej operacji w tym obwodzie. Wyborcy uciekali z domów bez dokumentów, lekarstw i ubrań, a państwo rosyjskie się załamało. Ale gubernator wybory wygrał w cuglach (po trzech miesiącach Putin go odwołał z powodu oskarżeń o gigantyczną korupcję).

głosowanie w Rosji to zatwierdzanie podjętych wcześniej decyzji, a nie realny wybór. Więc głosować można pod ostrzałem. Ukraina głośno odpowiedziała, że ona wyborów tak nie przeprowadza.

Wybory w Ukrainie, czyli Ukraińcy mają decydować?

Jeszcze w listopadzie 2025 Putin zakładał, że wybory w Ukrainie po wojnie przebiegną po jego myśli: „Przecież jak tylko zostaną zawarte jakiekolwiek porozumienia pokojowe, a to oznacza zakończenie walk, stan wojenny wprowadzony [przez Kijów] musi zostać natychmiast zniesiony. A jeśli stan wojenny zostanie zniesiony, wybory muszą zostać ogłoszone natychmiast”.

Chwilę później pojawiły się wątpliwości wynikające z tego, że Ukraina to nie Rosja:

• Przeprowadzenie wyborów na Ukrainie w obecnych warunkach (…) nie wyeliminowałoby głównego zagrożenia, jakie stanowi reżim nazistowski w tym kraju (Aleksander Dudczak, czołowy badacz Instytutu WNP i „ekspert ruchu Inna Ukraina”, 17 grudnia).
• Oświadczenie prezydenta USA Donalda Trumpa o konieczności przeprowadzenia wyborów prezydenckich na Ukrainie rodzi pytanie o to, jak Zachód będzie je »organizował«” (szef MSZ Rosji Ławrow, 18 grudnia).
• Rosja mogłaby się powstrzymać od ostrzału Ukrainy w dniu wyborów, ale w zamian prawa wyborcze muszą dostać "miliony obywateli Ukrainy znajdujących się w Rosji” (Putin, 19 grudnia).
• Ukraińcy mieszkający w Rosji i innych krajach muszą również wziąć udział w wyborach na Ukrainie, aby zostały one uznane za legalne (Wiktor Medwedczuk, lider ruchu „Inna Ukraina” i były lider zakazanej partii Platforma Opozycyjna – Za Życie, 20 grudnia).
• „Bez tymczasowej administracji niemożliwe jest przeprowadzenie uczciwych i demokratycznych wyborów na prezydenta Ukrainy, do Rady Najwyższej Ukrainy, organów samorządu terytorialnego ani utworzenie nowych, legalnych instytucji władzy państwowej. Administracja zewnętrzna pod auspicjami ONZ to jedyne, co uratuje Ukrainę”. „Tymczasowa administracja powinna zająć się organizacją i przeprowadzeniem uczciwych i demokratycznych wyborów i utworzeniem nowych, legalnych instytucji władzy państwowej. Ponadto tymczasowa administracja powinna zakazać działalności radykalnych organizacji nacjonalistycznych oraz rozpowszechniania i popularyzacji takiej ideologii. A także zapewnić przywrócenie praw religijnych obywatelom i zaprzestać represji wobec jedynego kanonicznego Kościoła – Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego [Moskwa nie uznaje Cerkwi ukraińskiej]” (Medwedczuk,18 stycznia).
• Zachód chce za wszelką cenę utrzymać reżim na Ukrainie, aby móc dalej „gryźć” Rosję (Ławow, 6 lutego).

Głosowanie to zagrożenie dla Moskwy

Lutowe przecieki o rozmowach Waszyngtonu i Kijowa o możliwość przeprowadzenia wyborów parlamentarnych na Ukrainie już w maju, a także referendum w sprawie ewentualnych porozumień o rozwiązaniu konfliktu, wywołały w Moskwie panikę.

A kiedy „Financial Times” doniósł, że Ukraina może rozpisać wybory 24 lutego, w rocznicę najazdu, Ukraina poczekała troszkę z oficjalnym dementi („najpierw rozejm, potem wybory”), dając Moskwie szansę na kolejne komentarze.

Stało się jasne, że wybory w Ukrainie są dla Moskwy niezwykle ryzykowne. Co po prostu jest uznaniem istnienia Ukrainy:

• Wybory na Ukrainie muszą się odbyć. ALE dopiero po obaleniu reżimu Wołodymyra Zełenskiego, bez ingerencji Zachodu i pod kontrolą „niepodległych państw”. (Siergiej Mironow, lider partii Sprawiedliwa Rosja i szef frakcji w Dumie, 11 lutego).
• Wybory mogą się odbyć, ale tylko na moskiewską modłę. „Widzimy teraz, jak przebiegają wybory w Rosji i mogę z przekonaniem powiedzieć: to prawdziwa demokracja. Ale to, co dzieje się w pozostałej części Ukrainy, to kpina z demokracji” (gubernator okupowanego obwodu chersońskiego Władymir Saldo, 13 lutego).
• Samo przeprowadzenie wyborów i referendów „nie wpływa na proces rozwiązywania i kończenia konfliktu. Oznacza to, że musi ono istnieć jedynie jako część ogólnej sekwencji działań, które powinny doprowadzić do rozwiązania” (Rodion Mirosznik, „ambasador w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Rosji ds. Zbrodni Reżimu Kijowskiego”, 12 lutego)

A najlepiej, żeby wyborów w Ukrainie nie było:

• „Zielona mucha jest zaniepokojona po wywiadzie z (byłym dowódcą Sił Zbrojnych Ukrainy Walerijem – red.) Załużnym i nęka Amerykanów kwestią wyborów na Ukrainie, twierdząc, że Rosja chce zmiażdżyć kijowskiego insekta. USA nie przejmują się wyborami, ale ten bezwartościowy klaun to pożyteczny idiota. Im dłużej pozostaje u władzy, tym mniej jest »Ukrainy«” (Miedwiediew, 19 lutego)
• Zamach stanu na Ukrainie w celu obalenia reżimu Wołodymyra Zełenskiego jest obecnie niemożliwy, ponieważ obecny reżim w Kijowie stał się dyktaturą wojskową. „Istnieje [jednak] dość szeroki wachlarz możliwości zmuszenia go do rezygnacji lub odsunięcia od rządzenia krajem (Mirosznik, 22 lutego).

W rosyjskiej propagandzie mnóstwo jest wezwań do zniszczenia Ukrainy i mordowania Ukraińców (bo „dobrzy Ukraińcy od dawna są w Rosji”). Ale ton tych bluzgów się zmienia. Rosja zaczyna mierzyć się z faktem, że Ukraina istnieje, a Ukraińcy to nie Rosjanie. Wszystkie wypowiedzi w sprawie wyborów pokazują, że do aparatczyków kremlowskich dociera istnienie ukraińskiego społeczeństwa.

Putin publicznie się pyta, co powiedzieli Ukraińcy

W końcu sam Putin – jak gdyby nigdy nic – na posiedzeniu swojej „Rady Bezpieczeństwa” (spotkania najważniejszych ludzi reżimu) 20 lutego „oddał głos członkom delegacji, którzy niedawno pracowali w Genewie i spotkali się z delegacjami amerykańską i ukraińską w celu znalezienia pokojowego rozwiązania”.

Jakby nie spędził czterech lat na przekonywaniu, że z Ukrainą nie ma co rozmawiać, bo Ukrainy nie ma. Ba, jego rzecznik ostatnio na pytanie o to, czy Putin spotka się z prezydentem Zełenskim, po raz pierwszy nie odpowiedział „tak, ale w Moskwie”. Uchylił się od odpowiedzi.

Rozmowy w Genewie oczywiście do niczego nie doprowadziły, bo Putin nie jest gotów na zakończenie wojny bez przejęcia kontroli nad „Małorosją”.

Niedzielne „Wiesti Niedieli” 22 lutego wielki materiał poświęcają prezydentowi Zełenskiemu, który „zachowuje się niegrzecznie”, bo pyta w amerykańskiej FoxNews „czego chcecie: wyborów, czy wyrzucenia mnie? Bo Rosja chce mnie po prostu wyrzucić”. („Niegrzeczność” to w rosyjskim przekazie niepłaszczenie się przed silniejszymi). Twórcy przekazu uważają, że stanowisko Zełenskiego jest tak ważne, że trzeba je omówić i wyśmiać.

Jeśli pamięta się o codziennych ofiarach rosyjskiego najazdu na Ukrainę, taka zmiana w narracji Kremla wydaje się niewielka. Ale oni do tej pory w swej imperialnej opowieści nie mierzyli się z faktem istnienia Ukrainy.

A tu mamy inne tego dowody, niewyobrażalne cztery lata temu:

Na zdjęciu głównym – Putin w 2006 roku przed mapą Rosji z wyraźną jej zachodnią granicą. Fot AFP.

***

Od początku pełnoskalowej napaści Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku śledzimy, co mówi na ten temat rosyjska propaganda. Jakich chwytów używa, jakich argumentów? Co wyczytać można między wierszami?

UWAGA, niektóre z linków wklejanych do tekstu mogą być dostępne tylko przy włączonym VPN.

Cały nasz cykl GOWORIT MOSKWA znajdziecie pod tym linkiem.