Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Na zdjęciu: P.o. dyrektora Departamentu Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego NIK Sławomir Żyła (po lewej) i p.o. wicedyrektora tego samego departamentu Konrad Janiec podczas konferencji prasowej NIK.

NIK sprawdził, jak Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, a także Rada Mediów Narodowych wykonywały swoją pracę. Jak poinformowano na czwartkowej konferencji prasowej, wykryto wiele nieprawidłowości.

„Najpoważniejsza dotyczy podjęcia przez Krajową Radę – bez materialnoprawnej podstawy – uchwał, na mocy których jej Przewodniczący skierował w I półroczu 2024 roku środki z wpływów abonamentowych – ponad 337 mln zł – do depozytu sądowego, zamiast bezpośrednio do 19 jednostek publicznej radiofonii i telewizji na realizację misji publicznej” – czytamy w podsumowaniu raportu.

NIK złoży w tej sprawie zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Chodzi o przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych.

Izba informuje, że inne poważne nieprawidłowości dotyczyły m.in.:

• długotrwałości prowadzonych przez KRRiT postępowań w sprawie udzielenia koncesji na rozpowszechnianie programów na kolejny okres,
• wydawania przez Przewodniczącego KRRiT decyzji w tych sprawach na 2-3 dni przed wygaśnięciem koncesji,
• sposobu rejestrowania oraz rozpatrywania skarg i wniosków wpływających do KRRiT,
• nieustalenia przez Radę Mediów Narodowych zasad i procedur powoływania oraz odwoływania członków organów spółek medialnych.

Kontrola wskazała również, że przewodniczący KRRiT Maciej Świrski przedłużał postępowania dotyczące kar dla nadawców, nie dochowując terminów określonych w Kodeksie Postępowania Administracyjnego. W sumie Świrski w latach 2016-2024 nałożył 304 kary pieniężne za naruszenie przepisów ustawy o radiofonii i telewizji na łączną kwotę ponad 7 mln zł. „W 17 przypadkach (spośród 22 objętych kontrolą) podmioty ukarane złożyły odwołania od decyzji Przewodniczącego KRRiT do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu gospodarczego” – podaje NIK.

Izba zwraca również uwagę na nieprawidłowości w działaniach Rady Mediów Narodowych. „Nie ustalono szczegółowych zasad oraz procedur powoływania i odwoływania składów osobowych organów spółek medialnych. Stwierdzono także brak ustawowych wymogów co do trybu i sposobu powoływania oraz odwoływania przez RMN członków zarządów oraz rad nadzorczych spółek medialnych, a także brak przepisów zobowiązujących RMN do ustalenia powyższych kwestii” — podano na konferencji prasowej.

Jaki jest kontekst?

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, według konstytucji, ma stać na straży wolności słowa i interesu publicznego w mediach oraz bronić prawa obywateli do rzetelnej informacji. Dwoje członków KRRiT wybiera Sejm, jednego Senat, jednego wskazuje Prezydent. Kadencja KRRiT trwa sześć lat od powołania ostatniego członka.

W kadencji w latach 2016-2022 wszyscy członkowie KRRiT uzyskali aprobatę PiS. W kadencji, która zaczęła się w 2022 roku, Senat, w którym większość miały partie obecnej koalicji rządzącej, powołała do KRRiT medioznawcę prof. Tadeusza Kowalskiego.

Przewodniczącym KRRiT wciąż jest Maciej Świrski, znany z ataków na media, jak TVN, założyciel i szef Reduty Dobrego Imienia, organizacji pozarządowej, która między innymi zainspirowała i wspierała cywilny SLAPP przeciwko historykom Zagłady Żydów Janowi Grabowskiemu i Barbarze Engelking.

Obecna władza chce postawienia Świrskiego przed Trybunałem Stanu. Zajmująca się tym sejmowa Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej w kwietniu 2025 zakończyła zbieranie dowodów w tej sprawie.

Posłowie wnioskodawcy stawiają przewodniczącemu KRRiT 11 zarzutów:

• trzy zarzuty dotyczą nieprzekazywania mediom publicznym środków z abonamentu od stycznia do kwietnia 2024;
• dwa kolejne mówią o żądaniu od jednostek publicznej radiofonii i telewizji informacji, do uzyskiwania których szef KRRiT nie miał prawa, a także nakładaniu kar za niespełnienie tych żądań;
• cztery zarzuty dotyczą działań Macieja Świrskiego wymierzonych w media prywatne, w tym nieuzasadnionego przewlekania postępowań koncesyjnych oraz nakładania i egzekwowania kar od niezależnych wydawców za rzekome naruszenia ustawy o radiofonii i telewizji.

Rząd od zeszłego roku szykuje również reformę mediów, która zakłada m.in. likwidację Rady Mediów Narodowych.

Przeczytaj więcej w OKO.press

Przeczytaj także: