0:00
0:00

0:00

12 września 2026

Przyczajony Piłsudski, rozmarzony Dmowski – polskie reakcje na sukcesy Hitlera

przeczytasz w 12 minut

Czy w II Rzeczypospolitej zdarzali się politycy chwalący Hitlera i cieszący się z jego sukcesów? Oczywiście! Nawet, jeśli nie zgadzali się z wieloma jego poglądami, podziwiali organizację i dynamikę ruchu nazistowskiego. Najwięcej braw zebrał, gdy rozpoczął represje wobec Żydów.

Google News

Adolf Hitler początkowo nie budził ani większego niepokoju, ani entuzjazmu polskich polityków. Jako pierwszy donosił o jego aktywności politycznej konsul generalny w Monachium Leszek Malczewski w połowie roku 1922.

Polski dyplomata z uwagą śledził napiętą sytuację w Bawarii – skonfliktowanej z rządem centralnym i marzącej o niezależności. Z jednej strony Bawarczycy pamiętali rządy dynastii Wittelsbachów, a z drugiej w 1919 roku powołano efemeryczną Bawarską Republikę Rad. Uwagę konsula zwrócił dynamiczny orator, przywódca partii narodowosocjalistycznej NSDAP, atakujący w przemówieniach „kapitalistyczny rząd żydowski”.

Tę wrogość do Żydów uznał Malczewski za cechę charakterystyczną Hitlera, jednak antysemickie akcje nazistów zinterpretował dosyć osobliwie: „Mają być tylko pretekstem i początkiem przewrotu, z których skorzystają inne tajne organizacje, celem doprowadzenia do takich stosunków, aby dyktatura wojskowa – której przeciwne są sfery rządowe, a na którą rodzina królewska, a nawet ponoć [generał] Ludendorff i inni nie są jeszcze zdecydowani – stała się koniecznością”.

Ten artykuł dostępny jest tylko dla wspierających OKO.press. Rozpocznij subskrypcję.

Już wspierasz? na swoje konto.

Rozpocznij subskrypcję i wesprzyj OKO.press!

Aby uzyskać dostęp do wszystkich treści, rozpocznij subskrypcję za kwotę minimalną. Każda większa to dla nas nieoceniona pomoc i okazja, aby podziękować Ci w wyjątkowy sposób. Doceniamy każdą formę wsparcia. Więcej dowiesz się tu.

Wspierasz nas inaczej?

Daj nam znać, doceniamy każdą formę wsparcia

Przelew
PIT
PayPal

Jak to działa?

Wspieracie nas w różny sposób: płatnością kartą, BLIKIEM, przelewem tradycyjnym, przekazując nam 1,5% swojego podatku - a my każde wsparcie chcemy docenić. Tam, gdzie nie widzimy tego systemowo - czekamy na Wasz sygnał.

Aby potwierdzić Twoje wsparcie:

  1. Zaloguj się na swoje konto lub załóż konto, jeśli jeszcze go nie masz.
  2. Przejdź do zakładki Subskrypcja na swoim profilu.
  3. Wypełnij krótki formularz – poprosimy Cię o dane potrzebne do weryfikacji.
  4. Po potwierdzeniu wpłaty otrzymasz od nas powiadomienie.

Dzięki Tobie możemy nadal działać. Dziękujemy za wsparcie!

Ten artykuł dostępny jest tylko dla wspierających OKO.press. Rozpocznij subskrypcję.

Na zdjęciu Adam Węgłowski
Adam Węgłowski

Dziennikarz i autor książek. Był redaktorem naczelnym magazynu „Focus Historia”, zajmował się m.in. historycznymi śledztwami. Publikował artykuły m.in. w „Przekroju”, „Ciekawostkach historycznych” i „Tygodniku Powszechnym”. Autor kryminałów retro, powieści z dreszczykiem i książek popularyzujących historię.

Komentarze