Czy niedźwiedzie zjadają Rosjan bardziej niż zwykle? [ŚLEDZTWO OKO.PRESS]
Od miesiąca rosyjska propaganda opowiada o tym, jak niedźwiedzie brunatne zjadają ludzi w Rosji. Ofiar ma być już ponad 20. Czy coś dzieje się w przyrodzie, czy to propaganda Kremla oszalała? Z dr. Robertem Maślakiem, znawcą obyczajów niedźwiedzich, znajdujemy jawne fałszerstwo propagandy
Zwykle o tej porze roku przeciwwagą do krwawych relacji z ostrzeliwania Ukrainy były opowieści o palących się w Rosji lasach. Propaganda lubi zestawiać problemy wynikające z wojny z tymi zwykłymi: znowu wybuchł gaz, pękł kolektor kanalizacyjny albo tama nie wytrzymała i jest powódź. Kilkanaście osób zostało rannych w wypadku samochodowym albo lasy płoną tak, że w miastach nie da się z powodu dymu otwierać okien.
Teraz pożarów nie ma w przekazie. Są za to niedźwiedzie. W głównym wydaniu wiadomości telewizyjnych (np. 27 września – zjadły ludzi w głównym wydaniu „Wiesti”).
Reportaże telewizyjne w głównym czasie antenowym opowiadają o turystach zaatakowanych przez niedźwiedzie i o niedźwiedziach włamujących się do domów, by zjeść ich mieszkańców. Jeden filmik pokazywał ludzi, którzy najpierw dokarmiali niedźwiedzie mięsem z ciężarówek, a potem musieli uciekać, bo niedźwiedzie rzuciły się za nimi całym stadem.
Czy niedźwiedzie atakują w Rosji bardziej?
Czy coś się w Rosji rzeczywiście stało? – pytamy dr. Roberta Maślaka, eksperta w zakresie zachowania i dobrostanu zwierząt nieudomowionych z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Coś być może, ale wychodzi nam na to, że to raczej nie coś, ale ktoś – Putin.
Dr Maślak mówi, że z rosyjskich danych, o ile można mieć do nich zaufanie, widać pewne wahnięcie, jeśli chodzi o ataki niedźwiedzi. Zwykle niedźwiedzie atakują w Rosji kilkadziesiąt razy w roku. W 2014 r. był rekord – 170. Kilka ataków kończy się co roku śmiercią.
W tym roku dziwna jest liczba nie ataków, ale ofiar śmiertelnych. Trzy razy więcej. 24 zgony na 60 ataków, czyli 40-proc. śmiertelność.
Bardzo dziwne – mówi ekspert.
Z jego szczegółowej analizy danych światowych wynika, że tylko w 5 proc. ataków niedźwiedzi ma charakter drapieżniczy. Reszta jest związana z obroną. Niedźwiedzie bronią się, gdy są zaskoczone, bronią młodych i dostępu do swojego pokarmu.
Atak drapieżniczy jest więc czymś wyjątkowym. W latach 2000-2025 na całym świecie niedźwiedzie zaatakowały ludzi prawie 700 razy. Ale ataków drapieżniczych, które skończyły się śmiercią człowieka, było 6 w Ameryce Północnej i 9 w Rosji. I to nie dziwi, bo w Rosji żyje wiele niedźwiedzi
300 tysięcy wedle rosyjskich mediów – zauważamy.
– W Rosji nie ma jednolitej metodyki liczenia zwierząt. Możemy tę populację szacować na jakieś 150 tysięcy – odpowiada dr Maślak.
Do tego, jak się zanalizuje doniesienia z Rosji, to
tylko jeden atak był na pewno drapieżniczy: niedźwiedź zaatakował, bo był głodny.
Napadł i zjadł człowieka śpiącego w namiocie w górach Ałtaju. Dwa ataki wyglądały na drapieżnicze, ale tu jedna ofiara przeżyła. 20 osób zginęło natomiast, bo niedźwiedzie uznały, że muszą się bronic.
Przeczytaj także:
Czym niedźwiedzie żywią się na wojnie
Skąd więc tyle ofiar? Coś się zmienia w przyrodzie? A może ludzie się inaczej zachowują?
Ekspert zaleca ostrożność: hipoteza o zmianie w ekosystemie byłaby uzasadniona, gdyby ataków drapieżniczych byłoby więcej. Bo to świadczyłoby o tym, że niedźwiedzie są głodne.
Dr Maślak zauważa, że Rosja ma kompletnie nieuporządkowany problem odpadów: niedźwiedzie uczą się żywić z ludzkich śmietnisk, bo nikt śmietników – tak jak np. w Kanadzie – nie zamyka przed nimi.
W piątym roku wojny sytuacja na pewno się nie poprawiła. Nawet wywóz śmieci staje się problematyczny. A dostępne dla niedźwiedzi śmietniki zwiększają ryzyko ataku w obronie pożywienia.
Ekspert zgadza się też, że kryzys zaopatrzenia w Rosji mógł sprawić, że więcej ludzi chodzi do lasu po runo – przez to wchodzą w drogę niedźwiedziom.
Dlaczego niedźwiedź, a nie pies
Skąd się więc biorą zalecenia, by przechodzić na naukę zdalną i nie wychodzić z domu?
– To ma wszelkie cechy paniki. I to paniki wzbudzanej celowo – mówi dr Maślak. Dopytuje o filmik pokazujący dokarmianie niedźwiedzi, które miały zaatakować całym stadem dokarmiających ich ludzi. Ten filmik rosyjska telewizja pokazała we wrześniu w wieczornych wiadomościach na dowód, jak groźne są obecnie niedźwiedzie.
„Dokarmianie niedźwiedzi w taki sposób to proszenie się o kłopoty. Takie dokarmianie mogło zdarzyć się w niewoli, na terenie azylu dla niedźwiedzi” – mów Maślak
Zaczynam sprawdzać i – BINGO – ten filmik ma już ponad rok i rzeczywiście pochodzi z azylu. To nie są niedźwiedzie żyjące na swobodzie i nie zaatakowały ludzi w tym roku. Ale kremlowska telewizja tego nie powiedziała – postraszyła obrazem bez komentarza.
Tak więc Kreml wywołuje panikę z premedytacją.
To, że odcinki o strasznych niedźwiedziach i bohaterskich myśliwych są już w prawie każdym dzienniku telewizyjnym, to nie przypadek.
Dr Maślak zauważa, że niedźwiedzie w Rosji nie są największym zagrożeniem dla ludzi. Ataki bezdomnych psów są tam nieporównywalnie częstsze i powodują więcej ofiar śmiertelnych niż niedźwiedzie. Ataki psów są po prostu statystycznie częstsze. W Polsce takich pogryzień, oczywiście nie śmiertelnych, mamy 80-100 dziennie.
I rzeczywiście, wiadomości o żerujących na śmietniskach sforach psów, które w Rosji atakują ludzi, jest w rosyjskim przekazie sporo i pojawiają się one regularnie zimą – ale nikt z tego powodu nie każe ludziom siedzieć w domu. Bo winą za to trzeba by obarczyć państwo, które nie potrafi zaopiekować się bezdomnymi zwierzętami. Niedźwiedź, przynajmniej na pierwszy rzut oka, nie wygląda na winę Putina, tylko na dopust boski.
Putin i białe niedźwiedzie
Dlaczego więc władza postraszyła niedźwiedziami? I to właśnie teraz, skoro niedźwiedzie mają zjadać Rosjan od początku roku?
Tu musimy odwołać się do wiedzy OKO.press o rosyjskiej propagandzie. Z roku na rok staje się coraz bardziej fantasmagoryczna, a jej przekaz ma coraz mniej związku z tym, co dzieje się naprawdę.
Propaganda nie opowiada o faktach, szerzy teorie spiskowe, materiały „informacyjne” ilustruje filmikami AI, które u nas pojawiają się tylko na dnie internetowej kloaki. I nigdy tych filmików nie oznacza jako AI.
Propaganda ma bowiem uniemożliwić człowiekowi nie tylko niezależne myślenie, ale także samodzielną ocenę, czy coś jest prawdą, czy nie.
Dowodzi tego inny odcinek o niedźwiedziach – tym razem białych
27 sierpnia – skądinąd w Dniu Wiedzy – podczas rozmowy z nauczycielem, który pochwali się podróżną do Arktyki, Putinowi się ulało. Spytał, czy nauczyciel widział białe niedźwiedzie.
„Bo – objaśnił – orki zjadają te niedźwiedzie jak przekąski. Po prostu atakują stadem i rozrywają je na strzępy. To wszystko jest bardzo interesujące. To jak łańcuch pokarmowy. Dzieci też muszą o tym wiedzieć, żeby zrozumiały, w jakim świecie żyjemy i dlaczego prowadzimy specjalną operację wojskową”.
Szybko okazało się, że orki nie jedzą niedźwiedzi, a wiedza Putina musi pochodzić z filmiku AI.
Putin, cyfrowy analfabeta, nie zrozumiał, co ogląda.
Tyle że propaganda mogła to wyciąć – Putin rzadko jest sprawozdawany na żywo – a nie wycięła.
A że dyskusja w sieci o orkach i niedźwiedziach nieźle grzała, czołowy kremlowski „dziennikarz” Zarubin, który nie zadaje pytań bez instrukcji z góry, poprosił Putina o objaśnienie opowieści o orkach i niedźwiedziach. Na co Putin znowu odpłynął, mówiąc, że niedźwiedź symbolizuje Rosję, a atakują go nie orki, ale rekiny imperializmu („Jeśli pytanie sugeruje, że orki reprezentują cały Zachód, to orki są przerażającym drapieżnikiem, ale inteligentnym zwierzęciem, bystrym. Zachód w czasach sowieckich miał konkretne, wciąż aktualne definicje: są rekinami imperializmu. Chodzi o to, że jeśli ktoś spróbuje nas wciągnąć w łańcuch pokarmowy lub pożreć, może dostać w twarz. Rosja jest gotowa to zrobić, pomimo szybko rosnących apetytów i zębów tych rekinów”).
Ktoś mógł powiedzieć, że Putin umysłowo starzeje się szybciej niż fizycznie. Ale propaganda Kremla się na to nie złapała. Odczytała przekaz władcy inaczej: ma być jeszcze więcej bredni, jeszcze więcej fałszerstw i straszenia, które powoduje, że człowiek prędzej zamknie się w domu, niż porozmawia o tym, co się dzieje z sąsiadem.
Od tego momentu na czołówce dzienników telewizyjnych pojawiły się kretyńskie i brutalne filmiki AI – o tym, jak płonie Kijów i jak demonstranci wyrzucają z urzędów zachodnich polityków. To ewidentnie nowa jakość – AI bez opisu w programie informacyjnym.
I wśród tego wszystkiego pojawiły się w przekazie brunatne niedźwiedzie, których należy się bać bardziej niż wojny Putina.
***
Od początku pełnoskalowej napaści Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku śledzimy, co mówi na ten temat rosyjska propaganda. Jakich chwytów używa, jakich argumentów? Co wyczytać można między wierszami?
UWAGA, niektóre z linków wklejanych do tekstu mogą być dostępne tylko przy włączonym VPN. Cały nasz cykl GOWORIT MOSKWA znajdziecie pod tym linkiem.

Komentarze