Żurek idzie na wojnę z mową nienawiści i hejtem na Ukraińców. Będzie to ścigać 50 prokuratur w kraju

Rozporządzenie Waldemara Żurka wyznaczające prokuratury, które będą prowadzić śledztwa ws. mowy nienawiści; zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw 6 lutego 2026 roku. Z informacji OKO.press wynika, że śledztwa te ruszą w nich od marca. Listę tych prokuratur publikujemy w dalszej części tekstu.

W każdej z 49 prokuratur rejonowych ma być po dwóch prokuratorów specjalizujących w tego typu sprawach. Z kolei w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie ma być ich trzech. Bo w Warszawie mają toczyć się najważniejsze śledztwa związane z mową nienawiści. Ci prokuratorzy będą też prowadzili szkolenia dla innych prokuratorów, jak prowadzić takie śledztwa.

Wyznaczone przez Żurka prokuratury mają ścigać znieważanie z powodu przynależności narodowościowej, etnicznej i religijnej oraz ścigać używanie przemocy wobec osób z tego samego powodu. Będą też ścigać znieważanie narodu polskiego, złośliwe przeszkadzanie aktom religijnym, obrazę uczuć religijnych, czy propagowanie totalitaryzmów.

Prace nad wyznaczeniem prokuratur ds. mowy nienawiści; trwają od kilku miesięcy. Początkowo miało być wyznaczonych 16 prokuratur. O czym pisaliśmy w OKO.press na początku stycznia 2026 roku.

Ale w Prokuraturze Krajowej był spór o to, czy w ogóle wprowadzać takie specjalizacje. Prokuratorzy co do zasady ich nie mają. Ale powstają specjalne zespoły prokuratorów do dużych i skomplikowanych śledztw, jak np. ws. Funduszu Sprawiedliwości. Specjalizują się też sędziowie i adwokaci.

Obawiano się też dociążenia wybranych prokuratur dodatkową pracą. Dlatego ustalono kompromisowe rozwiązanie, że takich prokuratur ma być więcej. Decydujący głos, by taka specjalizacja, miał minister sprawiedliwości i Prokurator Generalny Waldemar Żurek.

W styczniu 2026 roku tak mówił OKO.press o tym pomyśle: „Wyznaczone jednostki będą mieć specjalizację w ściganiu hejtu. To będzie dotyczyło szeroko pojętego hejtu. Bez znaczenia czy ofiarami są Ukraińcy, Żydzi, Romowie, czy polski obywatel, który ma inne poglądy. Będziemy ścigać każdego sprawcę”.

Podkreślał, że taka specjalizacja jest ważna, bo zmieni podejście do tego typu spraw. A problem mowy nienawiści w Polsce jest coraz poważniejszy. Tym bardziej że problem narasta – zwłaszcza wobec Ukraińców -, a nowe wyzwania powoduje rozwój sztucznej inteligencji, która generuje tzw. deepfake.

Wyznaczenie prokuratur do prowadzenia śledztw ws. hejtu; to powrót do pomysłu byłego Prokuratura Generalnego Andrzeja Seremeta, który kierował niezależną prokuraturą w latach 2010-15. Uznał, że walka z mową nienawiści powinna być priorytetem. Wydawał też śledczym wytyczne jak takie śledztwa prowadzić. Wtedy specjalny zespół do takich spraw był też w MSWiA.

Wszystko robiono po to, by prokuratorzy nie lekceważyli takich spraw i taśmowo ich nie umarzali.

Prokurator Seremet zalecał nawet prokuratorom zdejmowanie odcisków palców z klawiatur komputerów, by sprawcy nienawistnych wpisów w internecie nie zasłaniali się tym, że z ich komputera korzystały inne osoby.

Za jego czasów w ściganiu mowy nienawiści specjalizowało się ok. 50 prokuratur. Za władzy PiS ściganie hejtu nie było priorytetem. Szkoleń już nie było. Zespół w MSWiA rozwiązano. Prokuratorzy hejterów nie ścigali, bo często byli powiązani z ówczesnym obozem władzy.

Tak się stało ze śledztwem wobec członka neo-KRS, sędziego Jarosława Dudzicza, który umieścił antysemicki wpis w internecie pod nickiem Jorry 123. Śledztwo umorzono, choć sędzia się do wpisu przyznał.

Po upadku władzy PiS nie naprawiono tego. By odciążyć prokuratury od dodatkowej pracy, zrezygnowano ze specjalizacji. Mową nienawiści miały zajmować się wszystkie prokuratury i wszyscy prokuratorzy. A takich spraw jest 1500-1700 rocznie, najwięcej w okręgu warszawskim. Najczęściej są one umarzane. Dlatego minister Żurek chce wrócić do specjalizacji.

Obecny wykaz prokuratur ds. mowy nienawiści; tym różni się od pomysłu Seremeta, że teraz najważniejszymi śledztwami ma zajmować się stołeczna prokuratura.

Takie wyspecjalizowane jednostki są powołane w innych krajach: w Wielkiej Brytanii, Niderlandach, Belgii, Danii, Irlandii, Szwecji, Finlandii, Słowacji, Grecji, na Węgrzech i na Cyprze, w Hiszpanii, Francji i Gruzji.

Czy prokuratur Młynarczyk będzie ścigał hejt?

Nieoficjalni mówi się, że jednym z trzech stołecznych prokuratorów, którzy ma zająć się ściganiem hejtu może być prokurator Maciej Młynarczyk. Obecnie pracuje on na delegacji w Prokuraturze Okręgowej Warszawa-Praga. To jeden z najlepszych w Polsce prokuratorów specjalizujących się śledztwach dotyczących mowy nienawiści.

Młynarczyk jest prokuratorem od 14 lat. Wysłał już w takich sprawach aż 150 aktów oskarżenia i jak do tej pory miał tylko jedno uniewinnienie. To on oskarżył liderów Narodowego Odrodzenia Polski. Proces wciąż trwa.

To on za czasów władzy PiS doprowadził do skazania znanej w internecie hejterki Ukraińców Katarzyny S. Udało się ją skazać w sądzie, mimo że pod koniec procesu Młynarczyk został przez kierownictwo prokuratury odsunięty od sprawy. Zastąpiono go żoną dawnego zaufanego Ziobry, która złagodziła zarzuty stawiane oskarżonej.

Prokurator Młynarczyk miał również odwagę za władzy PiS wysłać policję po komputery do szczecińskiego mieszkania Dariusza Mateckiego (obecnie poseł PiS). Zrobił to tuż po wygranych po raz drugi przez PiS wyborach w 2019 roku. Nie bał się. Mimo że już wtedy Matecki był wpływowym działaczem partii ministra Ziobry.

Śledztwo prokuratora Młynarczyka dotyczyło ksenofobicznych wpisów Mateckiego w internecie. Sprawę jednak szybko mu odebrano i umorzono. Wtedy też dziwnym trafem zostały uszkodzone twarde dyski, które zabezpieczono podczas przeszukania u Mateckiego. OKO.press pisało o tej sprawie.

W 2025 prokurator Młynarczyk wysłał do sądu duży akt oskarżenia wobec prorosyjskich Kamratów „Jaszczura” i „Ludwiczka”, którzy sieją hejt również w sieci. Postawił im 154 zarzuty. Ich proces się już zaczął. W tym roku spodziewany jest wobec nich drugi akt oskarżenia, za ich nienawistną działalność w intrenecie.

Doświadczenie i specjalizację prokuratora Młynarczyka docenił były minister sprawiedliwości Adam Bodnar, który powołał go na eksperta do zespołu doradców Prokuratora Generalnego ds. przeciwdziałania mowie nienawiści i przestępstwom motywowanym uprzedzeniami. Jest jego wiceprzewodniczącym. Młynarczyk ekspertem w tym zespole jest do dziś.

Gdy pisaliśmy w styczniu w OKO.press o pomyśle wyznaczenia prokuratur do spraw o mowę nienawiści, prokuratur Młynarczyk mówił nam: „Specjalizacje w prokuraturze istniejące już np. w dziedzinie zwalczania przestępczości gospodarczej, czy cyberprzestępczości są po to, żeby sprawca, czy jego obrońca miał w prokuratorze godnego przeciwnika, a sąd kompetentnego partnera”.

Dodawał: „Brak skutecznej reakcji państwa na agresję, nawet tylko werbalną, motywowaną czyjąś narodowością, religią, kolorem skóry czy orientacją seksualną szkodzi całemu społeczeństwu. Zwiększa tolerancję dla przemocy, obniża szacunek dla prawa, burzy stabilność społeczną, godzi w bezpieczeństwo państwa. To nie publicystyka. To wnioski z badań naukowych, prowadzonych od kilkudziesięciu lat. Państwo i społeczeństwo nie może sobie pozwolić na bezbronność w tym obszarze”.

I jeszcze jedna wypowiedź Młynarczyka: „Dlatego niezbędne jest rozwiązanie kompleksowe: system dedykowanych szkoleń i wymiany doświadczeń, podręcznik metodyczny oraz takie rozłożenie obciążenia, żeby wyspecjalizowani prokuratorzy prowadzili takie sprawy często i szybko nabywali doświadczenia”.

Które prokuratury będą prowadzić śledztwa ws. mowy nienawiści

Poniżej publikujemy listę prokuratur wyznaczonych przez ministra Żurka, którmają specjalizować się w śledztwach ws. mowy nienawiści:

• Prokuratura Rejonowa w Hajnówce – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Białymstoku;
• Prokuratura Rejonowa w Łomży – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Łomży;
• Prokuratura Rejonowa Olsztyn-Północ w Olsztynie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Olsztynie;
• Prokuratura Rejonowa w Ostrołęce – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Ostrołęce;
• Prokuratura Rejonowa w Suwałkach – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Suwałkach;
• Prokuratura Rejonowa Bydgoszcz-Północ w Bydgoszczy – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy;
• Prokuratura Rejonowa w Elblągu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Elblągu;
• Prokuratura Rejonowa w Gdyni – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Gdańsku;
• Prokuratura Rejonowa w Słupsku – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Słupsku;
• Prokuratura Rejonowa Toruń Centrum-Zachód w Toruniu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Toruniu;

• Prokuratura Rejonowa we Włocławku – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej we Włocławku;
• Prokuratura Rejonowa w Żywcu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Bielsku-Białej;
• Prokuratura Rejonowa Częstochowa-Północ w Częstochowie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Częstochowie;
• Prokuratura Rejonowa Gliwice-Wschód w Gliwicach – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Gliwicach;
• Prokuratura Rejonowa Katowice-Wschód w Katowicach – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Katowicach;
• Prokuratura Rejonowa Sosnowiec-Południe w Sosnowcu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Sosnowcu;
• Prokuratura Rejonowa Kielce-Wschód w Kielcach – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Kielcach;
• Prokuratura Rejonowa Kraków-Krowodrza w Krakowie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Krakowie;
• Prokuratura Rejonowa w Muszynie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu;
• Prokuratura Rejonowa w Tarnowie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Tarnowie;

• Prokuratura Rejonowa Lublin-Północ w Lublinie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Lublinie;
• Prokuratura Rejonowa Radom-Wschód w Radomiu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Radomiu;
• Prokuratura Rejonowa w Mińsku Mazowieckim – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Siedlcach;
• Prokuratura Rejonowa w Hrubieszowie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Zamościu;
• Prokuratura Rejonowa Łódź-Górna w Łodzi – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Łodzi;
• Prokuratura Rejonowa w Pleszewie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Ostrowie Wielkopolskim;
• Prokuratura Rejonowa w Radomsku – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim;
• Prokuratura Rejonowa w Płocku – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Płocku;
• Prokuratura Rejonowa w Wieluniu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Sieradzu;
• Prokuratura Rejonowa w Koninie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Koninie;

• Prokuratura Rejonowa Poznań-Stare Miasto w Poznaniu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Poznaniu;
• Prokuratura Rejonowa w Zielonej Górze – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze;
• Prokuratura Rejonowa w Krośnie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Krośnie;
• Prokuratura Rejonowa w Przemyślu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Przemyślu;
• Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie;
• Prokuratura Rejonowa w Tarnobrzegu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Tarnobrzegu;
• Prokuratura Rejonowa w Gorzowie Wielkopolskim – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wielkopolskim;
• Prokuratura Rejonowa w Kołobrzegu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Koszalinie;
• Prokuratura Rejonowa Szczecin-Niebuszewo w Szczecinie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Szczecinie;
• Prokuratura Rejonowa Warszawa-Praga Południe w Warszawie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga w Warszawie;

• Prokuratura Rejonowa w Grodzisku Mazowieckim – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Rejonowej w Grodzisku Mazowieckim i Prokuratury Rejonowej w Pruszkowie;
• Prokuratura Rejonowa w Piasecznie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Rejonowej w Piasecznie i Prokuratury Rejonowej Warszawa-Ochota w Warszawie;
• Prokuratura Rejonowa Warszawa-Ursynów w Warszawie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Rejonowej Warszawa-Mokotów w Warszawie, Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie i Prokuratury Rejonowej Warszawa-Ursynów w Warszawie;
• Prokuratura Rejonowa Warszawa-Żoliborz w Warszawie – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Rejonowej Warszawa Śródmieście-Północ w Warszawie, Prokuratury Rejonowej Warszawa-Wola w Warszawie i Prokuratury Rejonowej Warszawa-Żoliborz w Warszawie;
• Prokuratura Rejonowa w Jeleniej Górze – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze;
• Prokuratura Rejonowa w Legnicy – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Legnicy;
• Prokuratura Rejonowa w Opolu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Opolu;
• Prokuratura Rejonowa w Wałbrzychu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Świdnicy;
• Prokuratura Rejonowa Wrocław-Śródmieście we Wrocławiu – dla przestępstw motywowanych uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu;
• Prokuratura Okręgowa w Warszawie – dla spraw o przestępstwa motywowane uprzedzeniami popełnionych na obszarze właściwości wszystkich prokuratur regionalnych, jeżeli uzasadnione jest to wagą lub charakterem przestępstwa lub stopniem skomplikowania postępowania.