Pora na Twój ruch, Donaldzie. Równość małżeńska w Polsce prostsza niż myślicie

„Koniec z walką o związki partnerskie. Pora na równość małżeńską” – ogłosiła w wywiadzie dla OKO.press Katarzyna Kotula, pełnomocniczka rządu ds. równości.

23 sierpnia 2026 w życie wejdzie rozporządzenie Ministerstwa Cyfryzacji, podpisane (po serii burzliwych rozmów, medialnej i obywatelskiej presji zwieńczonej pierwszym antyrządowym protestem w okresie rządów Koalicji 15 października) przez Marcina Kierwińskiego, szefa MSWiA. Umożliwi ono rozwiązanie najbardziej prozaicznego problemu, z którym pojedyncze pary musiały wcześniej zwracać się do sądów: rejestrację małżeństwa zawartego za granicą i uzyskanie transkrypcji aktu z jasnym wskazaniem płci małżonków.

Ten skądinąd prosty, techniczny krok, wykonany przez gabinet wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego z Lewicy był, jak wspomnieliśmy wyżej, efektem wielomiesięcznej batalii wewnątrz rządu.

W OKO.press ujawniliśmy plany ekipy premiera Donalda Tuska, która wyrok TSUE chciała sprowadzić do pojedynczego przypadku i zarejestrować w Polsce tylko jedno małżeństwo, Jakuba Cupriaka-Trojana i jego męża, Andrzeja Trojana. Dzięki presji – również obywateli – do tego nie doszło.

Polityka zamkniętych drzwi

Od podpisania przez Marcina Kierwińskiego projektu rozporządzenia minęły dwa miesiące.

Sama rejestracja małżeństwa to pierwszy krok. Co ze wspólnym rozliczaniem podatków, zwolnieniem z 20-proc. podatku od darowizn, co z możliwością objęcia żony/męża ubezpieczeniem zdrowotnym czy dostępem do informacji medycznej? W teorii udogodnienia te powinny przysługiwać wszystkim małżeństwom, niezależnie od tego, czy są jedno- czy różnopłciowe. Tyle teorii, bowiem rząd pozostawił tę kwestię kompletnie nieuregulowaną.

ZUS wydał komunikat, w którym informował, że będzie traktować małżeństwa jednopłciowe, które uzyskały w Polsce transkrypcję, tak samo, jak inne małżeństwa. Chodzi o rentę rodzinną, zasiłek pogrzebowy i zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny. NFZ również respektuje transkrybowane akty i pozwala na objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym żonę/męża.

Nadal jednak nie wiadomo, co ze wspólnym rozliczaniem. Gabinet Andrzeja Domańskiego milczy – i dokładnie tak, jak wczesną wiosną robił Marcin Kierwiński, stosuje politykę zamkniętych drzwi. Nie rozmawia ze stroną społeczną ani z przedstawicielami innych ministerstw i ignoruje pytania dziennikarzy.

Tymczasem Katarzyna Kotula twierdzi: do wspólnego rozliczania podatku dochodowego przez pary jednopłciowe wystarczy interpretacja ogólna Ministerstwa Finansów.

28 lipca Trybunał Konstytucyjny ma zająć się wnioskiem grupy posłów PiS o zbadanie zgodności z konstytucją przepisów umożliwiających transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych. W tym samym dniu prezydent przyjmie ślubowanie od prof. Sławomira Patery, który już zapowiedział, że złoży rezygnację z orzekania do momentu aż wszyscy wybrani przez Sejm członkowie TK zostaną zaproszeni do Pałacu Prezydenckiego w celu złożenia przysięgi.

Nie wydaje się więc, by opinia TK miała w jakikolwiek sposób zmianę zatrzymać – rząd bowiem nie publikuje wyroków TK w Dzienniku Ustaw i stoi na stanowisku, że nie wywołuje on skutków prawnych.

Ministrze Domański, czekamy na odpowiedzi!

OKO.press nieustannie dopytuje o losy transkrypcji aktów małżeństwa par jednopłciowych. 29 czerwca przesłaliśmy do Ministerstwa Finansów pytania dotyczące planów podatkowych dla małżeństw jednopłciowych. Wiadomość ponowiliśmy jeszcze dwukrotnie, ostatni raz 6 lipca.

Mimo iż urząd ma obowiązek odpowiedzi na pytania od dziennikarzy, jak mówi prawo prasowe, „bez zbędnej zwłoki”, resort Andrzeja Domańskiego milczy. W związku z publicznym interesem publikujemy w całości treść tego zapytania. I publicznie wzywamy resort finansów do natychmiastowej odpowiedzi.

Politykę zamkniętych drzwi i uchylania się od odpowiedzi na temat praw osób LGBT+ stosują również inne resorty kierowane przez polityków Koalicji Obywatelskiej. Od 12 czerwca czekamy na odpowiedź Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczącą ewentualnych prac nad ustawą lub innymi rozwiązaniami prawnymi regulującymi konsekwencje transkrypcji. Mimo kolejnych przypomnień resort ignoruje nasze wiadomości – i tym samym łamie prawo.

Donald Tusk oburza się na weto. Ale sam może sporo

„Prezydenckie weto to wyraz pogardy wobec ludzi i ich prawa do szczęścia i normalnego życia” – napisał po wecie do ustawy o statusie osoby najbliższej premier Tusk. Dziennikarzom mówił: „jestem bardzo zły”. A do polityków PiS: „Czy naprawdę uważacie, że wasz model życia jest idealny i że wszyscy w Polsce powinni żyć tak jak wy? Chyba każdy ma prawo do samodzielnych decyzji dotyczących swojego życia osobistego. To jest przekroczona pewna granica”.

Teraz premier ma szansę dać ujście tej złości. I rzeczywiście umożliwić ludziom szczęśliwe i normalne, a przede wszystkim bezpieczne życie u boku żony/męża, a nie mitycznej osoby najbliższej. Wszak przed dwoma miesiącami, kiedy podczas posiedzenia Rady Ministrów przepraszał osoby LGBT i kajał się, że „państwo przez wiele lat nie zdawało egzaminu”, zobowiązał parlamentarzystów do „jak najszybszej pracy, (...) aby opisać konsekwencje tej decyzji”.

Jedni twierdzą, że do zmian potrzeba politycznej odwagi. Biorąc pod uwagę zerowe drgania sondaży po podpisaniu przez Kierwińskiego projektu rozporządzenia uważamy, że trzeba po prostu chcieć.

Zegar tyka, wybory parlamentarne już jesienią przyszłego roku.