antysemityzm

Antysemityzm – postawa wyrażająca niechęć i wrogość w stosunku do Żydów oraz osób pochodzenia żydowskiego.

 

Na przestrzeni dziejów antysemityzm manifestował się w pogromach i w dyskryminujących przepisach prawnych, wyznaczaniu odrębnych terenów pobytu (getta), zakazywaniu wstępu do niektórych miast czy państw, zabranianiu nabywania i uprawiania ziemi, czy w przymusowej chrystianizacji.

 

Najbardziej drastycznym przejawem wrogości do Żydów w Polsce były pogromy ludności żydowskiej w latach 1935–1937, mord w Jedwabnem podczas II wojny światowej (1941 rok), pogrom kielecki w 1946 roku oraz tzw. wydarzenia marcowe w 1968 roku.

 

W czasach współczesnych poglądy antysemickie popularyzowane są najczęściej poprzez: mowę nienawiści, rozpowszechnianie stereotypów, głoszenie teorii rewizjonistycznych zaprzeczających Holokaustowi lub umniejszających związane z nim fakty. A także poprzez działalność organizacji neonazistowskich i neofaszystowskich, poparcie społeczne dla skrajnie prawicowych, nacjonalistycznych ruchów i partii politycznych, akty wandalizmu i przemocy skierowane wobec Żydów oraz miejsc pamięci i kultury żydowskiej. I antysyjonizm, czyli negowanie prawa do istnienia państwa Izrael.

 

Niektóre elementy postaw antysemickich są obecne od początku istnienia diaspory żydowskiej (jak np. wiara w mord rytualny, którego mit – powstały w starożytnej Aleksandrii – odżył w średniowiecznej Europie i pokutuje do dziś).

 

W poszczególnych państwach Europy już od czasów średniowiecznych wielokrotnie dochodziło do masowych mordów na mniejszości żydowskiej, często oskarżanej o wydarzenia, z którymi nie miała nic wspólnego, jak np. zarazy, klęski naturalne czy problemy społeczne.

 

Prześladowania i dyskryminacja Żydów uzasadniane były i są najczęściej powodami religijnymi, gospodarczymi lub politycznymi.

 

Antysemityzm o podłożu religijnym wynika z oskarżenia Żydów o zamordowanie Jezusa Chrystusa i antyjudaizmu, wywodzącego się z konfliktu chrześcijaństwa ze swoimi żydowskimi korzeniami.

 

Antysemityzm polityczny to ideologia opierająca się na nienawiści do Żydów, jako rzekomo odrębnej rasy i źródła wszelkiego zła. Teorie rasowe, których korzenie w czasach nowoczesnych sięgają końca XIX wieku, bezpośrednio przyczyniły się do eksterminacji ludności żydowskiej. Ekstremalne, rasistowskie oblicze antysemityzmu politycznego głosiła ideologia niemieckiego nazizmu, skutkując próbą wyniszczenia narodu żydowskiego podczas II wojny światowej. Holokaust pochłonął życie 6 milionów europejskich Żydów.

 

W XIX wieku rozwinął się antysemityzm o podłożu gospodarczym. Był on efektem procesów emancypacyjnych i asymilacyjnych, a w sferze gospodarczo-społecznej wynikał z uczestnictwa Żydów w rewolucji przemysłowej. Antysemityzm gospodarczy w Polsce nasilił się w okresie międzywojennym. Z jednej strony oskarżano Żydów o monopolizowanie życia gospodarczego, a z drugiej o ich związki z komunizmem (stereotyp żydokomuny). Niektóre ugrupowania polityczne (m.in. Endecja) lansowały hasła bojkotu gospodarczego Żydów, a bojówki młodzieżowych organizacji związanych z ONR wymuszały stosowanie getta ławkowego. Najbardziej drastycznym przejawem antysemityzmu o podłożu gospodarczym były pogromy ludności żydowskiej w Rosji w latach 80. XIX wieku.

 

Choć argumenty ideologów antysemityzmu są irracjonalne, absurdalne i niedorzeczne, to na przestrzeni wieków stworzyli oni obfitą literaturę, będącą niejednokrotnie efektem rozległych, pseudonaukowych studiów nad tzw. kwestią żydowską. Fundamentalną rolę w szerzeniu uprzedzeń do Żydów odegrała wydana w 1879 roku broszura „Zwycięstwo żydostwa nad germanizmem”, mówiąca o rzekomym, światowym spisku żydowskim. Jej autor – Wilhelm Marr – po raz pierwszy użył w niej terminu „antysemityzm”. Z kolei wydany w 1905 roku przez Ochranę (carska tajna policja w Imperium Rosyjskim) pamflet „Protokoły Mędrców Syjonu”, oskarżający Żydów o potajemne dążenie do władzy nad światem, był bardzo popularny w okresie międzywojennym w wielu krajach. Stał się uzasadnieniem dla nowoczesnego, rasistowskiego antysemityzmu. Najstraszniejsze konsekwencje przyniosła opublikowana w 1925 i 1927 roku książka Adolfa Hitlera „Mein Kampf”, która głosiła tezę o tym, że Żydzi są najniższą rasowo i szkodliwą grupą oraz agitowała za „radykalnym rozwiązaniem kwestii żydowskiej”.


„Miliony ratowały”. Morawiecki cudownie rozmnaża Polaków ratujących Żydów

„Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką” był obchodzony po raz drugi z wielką pompą. Nastąpiło też ich cudowne rozmnożenie: mówiono o "milionach" i "setkach tysięcy" bohaterów. W rzeczywistości było ich niewielu i byli samotni

Czy polska prawica bywała prorosyjska? Macierewicz zaprzecza, OKO mówi: Niestety bywała

Antoni Macierewicz zarzuca „Gazecie Wyborczej” oraz niektórym fałszywym — jego zdaniem — narodowcom prorosyjskość. Broni też Romana Dmowskiego przed zarzutem o sprzyjanie Rosji. My sprawdziliśmy, zapytaliśmy eksperta i odpowiadamy: polska prawica bywała prorosyjska w kluczowych momentach naszej historii

Antysemicki wpis prof. Jacka Bartyzela. Sprawa dyscyplinarna w toku. Nowe szczegóły [DOKUMENT]

Po skandalicznym antysemickim wpisie prof. Jacka Bartyzela, wykładowcy na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, w mediach rozgorzała burza, a uniwersytet wszczął postępowanie dyscyplinarne. Na prośbę rzecznika dyscyplinarnego uniwersytetu napisałem dokument, w którym wyjaśniam, które wypowiedzi prof. Bartyzela są antysemickie i dlaczego. Publikujemy go

Przeprosiny, które nie są przeprosinami. Gowin do Francuzów o antysemityzmie na konferencji o Zagładzie

Minister nauki odpowiedział na list francuskiej odpowiedniczki domagający się potępienia antysemickich ekscesów na paryskiej konferencji o Zagładzie. Gowin ekscesy Polaków potępia, ale wątpi, czy do nich doszło. OKO.press pyta o to uczestników. Gowin zaoferował też pomoc w reformowaniu francuskiej nauki — to jakby chciał uczyć Francuzów jeść widelcem

Polityczny koniec Netanjahu? Prokurator generalny zarzuca mu korupcję, a Izraelczycy wolą opozycję

Izraelski Prokurator Generalny oficjalnie postawił Netanjahu zarzuty korupcyjne. Wieloletni premier z ramienia nacjonalistyczno-konserwatywnej partii Likud zostanie postawiony przed sądem i oskarżony o przyjęcie łapówek szacowanych na łączną kwotę 264 tys. dolarów. Sondaże też są dla Netanjahu kiepskie. Izraelczycy są już zmęczeni radykalną polityką Likudu

Paweł Kukiz po swoim antysemickim wpisie: „Będę pozywał za nazywanie mnie antysemitą”

Rocznicę powieszenia gen. Augusta "Nila" Fieldorfa przez władze komunistyczne Paweł Kukiz postanowił uczcić wpisem na Facebooku o Żydach, którzy są za śmierć "Nila" odpowiedzialni. W drugim wpisie tłumaczy, że nie jest antysemitą i wskazuje na kolejnego Żyda-zbrodniarza. Tłumaczymy dlaczego wpisy Kukiza i jego zachowania są antysemickie

Kaczyński: prokuratura powinna ścigać dziennikarzy i opozycję za wypowiedzi o Srebrnej. Kronika Skórzyńskiego (16-22 lutego 2019)

Lider obozu rządzącego Jarosław Kaczyński domaga się od prokuratury, by ścigała z oskarżenia publicznego media i polityków opozycji, informujących i komentujących sprawę jego udziału w projekcie budowy przez spółkę Srebrna dwóch wieżowców w Warszawie. Prezes PiS uważa te publikacje za zniesławienie, które powinno być ścigane z art. 212 Kodeksu Karnego

Antysemityzm w mediach prorządowych. Trzy przykłady: „Wiadomości”, Mularczyk, Waszczykowski

Politycy i dziennikarze z mediów prorządowych protestujący przeciwko obciążaniu wszystkich Polaków winą za współudział w Zagładzie czy antysemityzm, sami nie mieli kłopotów, żeby przypisać po prostu „Żydom” złe cechy czy złe intencje - powielając przy tym sięgające stulecia z okładem (lub starsze) antysemickie stereotypy

„Wypier…ć z Polski!”. Morawiecki bohaterem polskich antysemitów

Po raz pierwszy od dawna prawicowi użytkownicy FB licznie wyrażają dumę z premiera Morawieckiego, dziękując mu za podjęcie najlepszej decyzji – odwołania wyjazdu na szczyt Grupy Wyszehradzkiej do Izraela. Premier stał się bohaterem antysemitów i prawicy. I to najlepiej tłumaczy, dlaczego opłacało mu się podjąć taką decyzję w roku wyborczym

Dziennikarz izraelski: Trudno wyjść z tego błota. Może udałoby się w rocznicę śmierci Sendlerowej

Bardzo mi szkoda, że znaleźliśmy się w tak trudnej sytuacji. Bo głębsza prawda jest taka, że stosunki polsko-izraelskie są dobre. To się teraz popsuło i to smutne. Lubię Polskę, jestem Izraelczykiem urodzonym w Polsce, w Legnicy i chętnie tam jeżdżę. Teraz w ogóle dużo Izraelczyków jeździ do Polski - mówi OKO.press dziennikarz Arie Golan-Skórnik

Zero zarzutów. „To nie mój baner” – zeznają ci, którzy 11 listopada 2017 nieśli neofaszystowskie symbole

Policja wytypowała 10 osób, które mogły propagować faszyzm i rasizm na Marszu Niepodległości 2017. Część twierdzi, że flagi i transparenty, które nieśli, nie były ich. Kolejnych wykluczyły specjalistyczne badania porównujące ich wygląd ze zdjęciami z marszu. Reszty, z powodu jakości zdjęć, nie dało się porównać. Prokuratura nie postawiła ani jednego zarzutu

Znieważenie Pomnika Zagłady i nielegalna manifestacja. Muzeum Auschwitz złoży zawiadomienie do prokuratury

Zdaniem Urzędu Miasta w Oświęcimiu, manifestacja Piotra Rybaka przebiegła pokojowo i zakończyła się zgodnie z planem - na terenie miasta. Z tym opisem nie zgadza się Muzeum Auschwitz. I zapowiada, że zawiadomi prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa - organizację nielegalnej demonstracji oraz znieważenie Pomnika Zagłady

„Antysemicki sabat pod samym Obozem”. Policja i urzędnicy byli obojętni – relacja kontrmanifestantów

"Czułem się surrealistycznie. Trudno sobie wyobrazić coś bardziej niesłychanego niż antysemicki spęd akurat w tym dniu. To był ogromny wstyd. Przechodzili tamtędy ludzie, którzy chcieli upamiętnić ten dzień i patrzyli z niedowierzaniem na to, co się działo" - Gabriela i Tomasz opowiadają o tym, co wydarzyło się wczoraj przed Muzeum Auschwitz

„Pokażcie napletek”. Tak narodowcy antysemity Rybaka czcili rocznicę wyzwolenia Auschwitz

W 74 rocznicę wyzwolenia Auschwitz-Birkenau dyrektor obozowego muzeum przestrzegał: "boimy się, ile zniszczenia można jeszcze dokonać słowami". Morawiecki deklarował, że "stoi na straży prawdy, która nie może być relatywizowana". Ale do bram obozu dotarł "marsz godności" ku czci POLSKICH ofiar na czele z nacjonalistą Rybakiem, chorobliwym antysemitą

GEBERT: TVP banalizuje antysemityzm. Obraża pamięć mojej rodziny zagazowanej w Treblince. OWSIAK: To boli

Owsiak o animacji w "Minęła 20" TVP Info: "ohydny film", "nieprawdopodobny antysemicki dialog". "To boli, bo jestem z tego pokolenia, które widziało, jak można zeszmacić ludzi". Konstanty Gebert: "Antysemityzm oczyścił się ze smrodu krematoriów. Stał się czymś dopuszczalnym w dyskursie, jedną opinią wśród wielu. To nie jest wyłącznie polski problem"

Banknot z gwiazdą Dawida to 200 EUROKACZEK z portretem Lecha Kaczyńskiego. TVP Info się pogrąża

Autorka animacji w TVP Info przeprasza za antysemicki żart o Owsiaku, który niby zbiera na WOŚP, ale naprawdę dostarcza pieniądze Hannie Gronkiewicz-Waltz, w tym - banknot z gwiazdą Dawida. Tłumaczy, że ma całe pudło takich banknotów i publikuje zdjęcie. To "200 eurokaczek". Króla Zygmunta Starego zastąpił Lech Kaczyński podpisany jako Lech (Nie)Wielki

Szymon Ratajzer 1924-2018. Chłopak z Czerniakowa, ostatni bojowiec Getta

Marek Edelman wielekroć podkreślał, że to, co zrobił Ratajzer przez kilka dni kwietnia i maja 1943 roku z powodzeniem mogłoby wypełnić wiele długich, bohaterskich życiorysów. „Kazik” zmarł 22 grudnia w Jerozolimie. Na świecie nie ma już nikogo, kto walczył w Powstaniu w Getcie. O niewiarygodnym życiu Szymona Ratajzera – Symchy Rotema pisze Paweł Smoleński

Wielki raport Unii Europejskiej o antysemityzmie. W Europie źle, w Polsce – bardzo źle

Aż 83 proc. polskich Żydów uważa, że poziom antysemityzmu w kraju wzrósł w ciągu ostatnich pięciu lat - wynika z raportu Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej. O doświadczenia antysemityzmu zapytano 16,5 tys. członków wspólnot żydowskich w 12 krajach Unii Europejskiej. U nas jest dużo gorzej niż na Zachodzie

Antysemickie rysunki to nie „twórczość artystyczna”, lecz przestępstwo. Otwarta Rzeczpospolita składa zawiadomienie

„Słowo i obraz mają ogromną moc, często pociągającą za sobą nienawistne czyny. Dlatego o możliwości popełnienia przestępstwa przez Cezarego Krysztopę powiadomiliśmy organy ścigania" – poinformowało stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita. Wcześniej Krysztopa wytoczył proces prof. Michałowi Bilewiczowi za nazwanie go „notoryjnym antysemitą"