Prawda czy fałsz - oko.press

Prawda czy fałsz

  • Jak oceniamy prawdę i fałsz

    Oto 12 zasad, których przestrzegamy

    1.    Analizujemy wypowiedzi polityków, wyższych urzędników państwowych i samorządowych, hierarchów kościelnych, liderów ruchów społecznych, przywódców wpływowych organizacji, liderów życia gospodarczego itd. Nie analizujemy wypowiedzi ludzi mediów, artystów, osób postronnych, anonimowych opinii w mediach społecznościowych itd.
    2.    Codziennie szukamy wartych sprawdzenia stwierdzeń w wystąpieniach publicznych, dokumentach partyjnych i rządowych, mediach, także społecznościowych itp.
    3.     W wyborze kierujemy się tym, czy stwierdzenie:
    •    jest weryfikowalne, potrafimy dotrzeć do informacji, które pozwolą je ocenić;
    •    odnosi się do faktów, opisuje zdarzenia, podaje dane liczbowe itp.
    •    dotyczy istotnej kwestii i/lub ten, kto mówi, jest liczącą się postacią;
    •    łatwo wpada w ucho, potwierdza stereotyp, może zainfekować masową wyobraźnię;
    •    ma taką postać, że odbiorcy bez głębszej wiedzy trudno rozstrzygnąć, czy to prawda czy nie.
    4.     Trzymamy się zasady, że co najmniej jedną trzecią uwagi poświęcamy wypowiedziom osób spoza obozu władzy.
    5.     Oceniamy stwierdzenia przy pomocy fałszomierza „Oka”, który może wskazywać sześć stanów:
    •    fałsz – jawnie sprzeczne z faktami;
    •    raczej fałsz – trochę prawdy w tym jest, ale całość sprzeczna z faktami i/lub kontekst wprowadza w błąd;
    •    półprawda – raczej zgodne z faktami, ale brakuje ważnych informacji;
    •    prawie prawda – w zasadzie tak jest, ale pozostaje niedostatecznie precyzyjne;
    •    prawda – zgadza się, tak jest, są na to dowody:
    •    stłuczony fałszomierz – niedorzeczność, insynuacja.
    6.     Ponadto „Oko” przyznaje dwa „wyróżnienia”:
    •    koziołka matołka – za wypowiedzi wyjątkowo niemądre, świadczące o braku elementarnej wiedzy czy orientacji w temacie;
    •    dyzmę – za wypowiedzi obraźliwe, bezwzględne, manipulacje prawdą.
    7.     Uwzględniamy kontekst.
    8.     Zakładamy, że wypowiadając stwierdzenie, polityk (osoba publiczna) powinna przedstawić fakty, które je potwierdzają. Dowód spoczywa na tym, kto informuje/dezinformuje opinię publiczną.
    9.     Sprawdzając prawdziwość danego stwierdzenia „Oko”, podaje rzeczowe argumenty, dane liczbowe, statystyki. Przywołujemy źródła, z których korzystamy.
    10.    Staramy się nie narzucać naszych ocen i jesteśmy otwarci na krytykę naszej pracy. Uaktualniamy oceny, gdy zmieniło się coś istotnego. Przyjmujemy sugestie, korekty i podpowiedzi. W uzasadnionych przypadkach publikujemy sprostowania i przepraszamy osoby, które nietrafnie oceniliśmy. Każda korekta oceny pozostaje zapisana na pierwotnej wersji i pozostaje widoczna.
    11.     Nawet jeżeli posługujemy się lżejszym tonem lub żartobliwym tytułem, prowadzimy naszą analizę najrzetelniej i najuczciwiej, jak potrafimy.
    12.     Każdą ocenę dyskutujemy w zespole, w miarę potrzeby korzystamy też z pomocy ekspertów z danej dziedziny.



Podziękowanie Machałek za „troskę o reformę”, czyli nowy szczyt bezczelności

To zdanie wiceministry Machałek przejdzie do historii nie tyle edukacji, co wychowania, a raczej jego braku. PiS lekceważył wniosek o przeprowadzenie referendum ws. reformy edukacji, miesiącami przeciągał sprawę, obrażał organizatorów. Wreszcie przegłosował, że referendum nie będzie. I wtedy Machałek podziękowała zwolennikom referendum za "troskę o reformę"

Ustawa o Sądzie Najwyższym jest niekonstytucyjna. Poprawki Piotrowicza tego nie zmienią

PiS uzasadnia zapis o odwołaniu sędziów Sądu Najwyższego przepisem Konstytucji, pozwalającym przenosić sędziów w razie zmiany ustroju sądów. Tyle że ten przepis nie dotyczy Sądu Najwyższego, a już na pewno nie pozwala przerwać kadencji Pierwszej Prezes SN Małgorzaty Gersdorf. To będzie złamanie Konstytucji

PiS: walka z rządem za pomocą „ulicy i zagranicy” to pucz i zdrada narodowa. Zapomnieli, jak sami „zdradzali”, gdy byli w opozycji

"Ulica i zagranica" - w ten sposób Prawo i Sprawiedliwość określa protesty opozycji. To pucz i działania niedemokratyczne, twierdzą rządzący. Ale przez wiele lat PiS uciekało się do podobnych metod - całkiem naturalnych w demokracji. Przypominamy historię ulicznych protestów i PiS-owskich apeli do międzynarodowych instytucji

Poseł PiS: „Europejskie lewactwo zawarło sojusz z islamistami”. Bzdura posła Stanisława Pięty

Stanisław Pięta tropi "sojusz lewactwa z islamizmem", a jako dowód podaje fakt, że we Francji muzułmanie głosowali na Emmanuela Macrona. Z Macrona taki "lewak" jak z posła Pięty, a do głosowania na prezydenta Francji namawiała sprzeciwiająca się islamizmowi Francuska Rada Kultu Muzułmańskiego.

Błaszczak i Kaczyński: „za rządów PO-PSL było więcej zgonów na komisariatach”. Policja i MSWiA nie mają takich danych

Po ujawnieniu sprawy tortur we wrocławskim komisariacie opozycja domagała się dymisji ministra Błaszczaka. Politycy PiS odpowiadali opozycji: podczas waszej kadencji było więcej zgonów w komisariatach. Strzelali ślepakami. KGP w odpowiedzi na pytania o liczbę zgonów odpowiada, że nie dysponuje kompletnymi informacjami pozwalającymi na przedstawienie danych

PiS oskarża: Kukiz ’15 broni systemu, bo nie poparł ustaw o KRS i sądach. Ale dziś to PiS jest systemem

Nerwowy atak PiS pokazuje, że partia Kaczyńskiego nie może już traktować Kukiz '15 jako cichego sprzymierzeńca w rozmontowywaniu systemu demokratycznego. Paweł Kukiz z równie populistyczną werwą będzie zwalczać "stary system" PO, jak nowy system PiS. To może być istotny czynnik w obecnym kryzysie politycznym

Szyszko kłamie o swoich zwycięstwach przed Trybunałem Sprawiedliwości UE: „Zawsze przyznawał mi rację”. Nieprawda. Sprawę Rospudy Szyszko przegrał

Komisja Europejska skarży Polskę w sprawie wycinki w Puszczy Białowieskiej. Ministerstwo Środowiska się nie boi, bo - jak twierdzi - zawsze przed Trybunałem wygrywało. Niestety, Ministerstwo kłamie. Przed Trybunałem Szyszko stanął raz, w sprawie Doliny Rospudy. I była to kapitulacja

Historia Polski według Rachonia. Sprawdzamy jego sławną przemowę o sądach

Analizujemy tyradę Michała Rachonia wymierzoną w sędziów. Rachoń (TVP Info) wierzy w stuletnich stalinistów stojących na straży III RP. Ale najbardziej widocznymi pracownikami aparatu sprawiedliwości PRL aktywnymi dzisiaj są poseł Piotrowicz i sędzia Kryże, obaj z partii, której działaczem był sam Rachoń

Korytarze humanitarne niezwykle trudne do realizacji? Rozwiewamy wątpliwości Waszczykowskiego

W wywiadzie dla "wSieci" minister Waszczykowski przedstawia swoje obawy co do tego, jak funkcjonują korytarze humanitarne i jak miałyby funkcjonować w Polsce. To wbrew pozorom dość prosty mechanizm, za który w dodatku nie płacą podatnicy, tylko Kościół. Tłumaczymy i rozwiewamy wątpliwości ministra.

Prawicowe media: PiS inwigiluje obywateli mniej niż PO-PSL. Eksperci: nad dzisiejszą inwigilacją nikt nie ma kontroli

Portal wpolityce.pl donosi, że skala inwigilacji obywateli za czasów PiS jest dwukrotnie mniejsza niż podczas rządów PO-PSL. To nieprawda. Korzysta z danych, który nie da się porównać i omija meritum sprawy. Najważniejsze jest to, że ustawa inwigilacyjna wprowadzona przez PiS pozostawiła sądy i obywateli bez narzędzi kontroli nad działaniami służb

Dwa kłamstwa Beaty Szydło o decyzji UNESCO. OKO.press ujawnia kulisy polskiego lobbingu

"To nieprawda, że UNESCO wezwało Polskę do zatrzymania wycinki w Puszczy Białowieskiej" - powiedziała Beata Szydło. I dodała, że debata UNESCO o Puszczy została przesunięta o rok. Oba twierdzenia są nieprawdziwe. Ciekawe, kto wprowadził ją w błąd i czy poniesie konsekwencje za kompromitację szefowej polskiego rządu

Majdan padł. Nad ranem policja najechała na blokujących i fortelem uwolniła leśne kombajny

Tuż po 4 rano policjanci i strażnicy leśni najechali na Majdan, w leśnictwie Topiło, gdzie od trzech dni aktywiści z Polski i Czech blokowali stojące na parkingu koło leśniczówki dwa kombajny leśne (harvester i forwarder). Zgodnie z decyzją UNESCO wycinka Puszczy Białowieskiej powinna zostać natychmiast przerwana, ale las wycinają trzy pary ciężkich maszyn

„Są za tym, by Puszcza ginęła” i „nic się nie stało”. Chaotyczne reakcje PiS na decyzję UNESCO

PiS nie przygotowało jednolitego stanowiska w sprawie decyzji UNESCO dotyczącej Puszczy Białowieskiej. Wiceminister środowiska Andrzej Konieczny oskarżył organizację o to, że przyczynia się do śmierci Puszczy. Wicepremier Piotr Gliński twierdzi, że nic się nie stało. A Jan Szyszko uznał, że UNESCO obraziło Polskę. I wszyscy trzej się mylą

Waszczykowski z narodowcami nie wpuści Ukrainy do Europy. Więc popchnie ją do Rosji. Razem z Polską

Słowa szefa polskiej dyplomacji o Ukrainie nie mają w sobie nic z dyplomacji. Zaprezentował on wizję wzajemnych stosunków opartą na ksenofobicznych sentymentach i historycznych zaszłościach. Taki kurs to zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski i woda na młyn Putina. A na koniec jeszcze minister Waszczykowski dodał, że Niemcy i Francja sprzyjają Rosji

Morawiecki w swoim mniemaniu dokonał cudu – w półtora roku mocno zredukował nierówności. OKO.press wyprowadza go z błędu

Minister Morawiecki przechwalał się na kongresie PiS, że jego rząd zmniejsza nierówności w kraju na niespotykaną dotąd na świecie skalę. Tymczasem nie wiadomo, skąd wziął dane, które przedstawił. Nie wiedzą tego też eksperci. Z dostępnych danych wynika, że spadek nierówności był zdecydowanie mniejszy i dalej są one w Polsce ogromnym problemem

Poseł Pięta: biskupi namawiający do przyjęcia uchodźców głosują na PO, dlatego rząd PiS nie będzie ich słuchał

Użytkownicy FB i Twittera znają Stanisława Piętę z rasistowskich (i nieprawdziwych) komentarzy o uchodźcach - komentarzy, które podsycają nienawiść wobec "obcych". Tym razem poseł PiS podzielił także polski Kościół - na hierarchów popierających PiS i na tych, którzy, zdaniem Pięty, głosowali na PO. I przy okazji powiedział nieprawdę