Prawda czy fałsz

OKO.press sprawdza, czy politycy mówią prawdę. Analizujemy WYPOWIEDZI POLITYKÓW, wyższych urzędników, hierarchów kościelnych, liderów ruchów społecznych. Nasz fałszomierz oparty jest na 12 przejrzystych ZASADACH. Każda sprawdzona wypowiedź jest omawiana szerzej w artykule.

  • Jak oceniamy prawdę i fałsz

    Oto 12 zasad, których przestrzegamy

    1.    Analizujemy wypowiedzi polityków, wyższych urzędników państwowych i samorządowych, hierarchów kościelnych, liderów ruchów społecznych, przywódców wpływowych organizacji, liderów życia gospodarczego itd. Nie analizujemy wypowiedzi ludzi mediów, artystów, osób postronnych, anonimowych opinii w mediach społecznościowych itd.
    2.    Codziennie szukamy wartych sprawdzenia stwierdzeń w wystąpieniach publicznych, dokumentach partyjnych i rządowych, mediach, także społecznościowych itp.
    3.     W wyborze kierujemy się tym, czy stwierdzenie:
    •    jest weryfikowalne, potrafimy dotrzeć do informacji, które pozwolą je ocenić;
    •    odnosi się do faktów, opisuje zdarzenia, podaje dane liczbowe itp.
    •    dotyczy istotnej kwestii i/lub ten, kto mówi, jest liczącą się postacią;
    •    łatwo wpada w ucho, potwierdza stereotyp, może zainfekować masową wyobraźnię;
    •    ma taką postać, że odbiorcy bez głębszej wiedzy trudno rozstrzygnąć, czy to prawda czy nie.
    4.     Trzymamy się zasady, że co najmniej jedną trzecią uwagi poświęcamy wypowiedziom osób spoza obozu władzy.
    5.     Oceniamy stwierdzenia przy pomocy fałszomierza „Oka”, który może wskazywać sześć stanów:
    •    fałsz – jawnie sprzeczne z faktami;
    •    raczej fałsz – trochę prawdy w tym jest, ale całość sprzeczna z faktami i/lub kontekst wprowadza w błąd;
    •    półprawda – raczej zgodne z faktami, ale brakuje ważnych informacji;
    •    prawie prawda – w zasadzie tak jest, ale pozostaje niedostatecznie precyzyjne;
    •    prawda – zgadza się, tak jest, są na to dowody:
    •    stłuczony fałszomierz – niedorzeczność, insynuacja.
    6. Ponadto „Oko” przyznaje dwa „wyróżnienia”:
    • koziołka matołka – za wypowiedzi wyjątkowo niemądre, świadczące o braku elementarnej wiedzy czy orientacji w temacie;
    • dyzmę – za wypowiedzi obraźliwe, bezwzględne, manipulacje prawdą.
    7.     Uwzględniamy kontekst.
    8.     Zakładamy, że wypowiadając stwierdzenie, polityk (osoba publiczna) powinna przedstawić fakty, które je potwierdzają. Dowód spoczywa na tym, kto informuje/dezinformuje opinię publiczną.
    9.     Sprawdzając prawdziwość danego stwierdzenia „Oko”, podaje rzeczowe argumenty, dane liczbowe, statystyki. Przywołujemy źródła, z których korzystamy.
    10.    Staramy się nie narzucać naszych ocen i jesteśmy otwarci na krytykę naszej pracy. Uaktualniamy oceny, gdy zmieniło się coś istotnego. Przyjmujemy sugestie, korekty i podpowiedzi. W uzasadnionych przypadkach publikujemy sprostowania i przepraszamy osoby, które nietrafnie oceniliśmy. Każda korekta oceny pozostaje zapisana na pierwotnej wersji i pozostaje widoczna.
    11.     Nawet jeżeli posługujemy się lżejszym tonem lub żartobliwym tytułem, prowadzimy naszą analizę najrzetelniej i najuczciwiej, jak potrafimy.
    12.     Każdą ocenę dyskutujemy w zespole, w miarę potrzeby korzystamy też z pomocy ekspertów z danej dziedziny.



Spychalski: To Schetyna narzuca temat LGBT+. OKO.press: Schetyna? Grzegorz Schetyna?!

Błażej Spychalski z Kancelarii Prezydenta stwierdził, że to Grzegorz Schetyna stoi za Deklaracjami LGBT+. Zdaniem polityka to lider PO narzuca obecnie „tematy ideologiczne”. OKO.press nieśmiało pyta, czy chodzi o tego samego Grzegorza Schetynę, który mówił o „świętym kompromisie aborcyjnym”, czy to tylko zbieżność nazwisk?

„Czy od przytulania w majtkach mogę zajść w ciążę?”. Po co nam standardy WHO?

Polska młodzież jest dziś zostawiona sama sobie i dlatego tylko połowa wie, że stosunek przerywany nie chroni przed ciążą, a 30 proc. wiedzę czerpie z filmów pornograficznych. Edukacja seksualna to koło ratunkowe dla dzieci, które nie akceptują swojego ciała. Chroni przed depresją i przemocą seksualną. Boją się jej dorośli, bo zamiast edukacja czytają "seks"

Morawiecki chce walczyć z „niepolskimi” sklepami. Sieje strach, a (duży) problem jest gdzie indziej

Choć był ministrem gospodarki, nie wie, kto dominuje w polskim handlu. Premier Morawiecki straszy „niepolskimi” sklepami i centrami handlowymi – jakby chciał odwrócić uwagę od faktu, że zakaz handlu w niedziele ma także negatywne skutki. Naprawdę by pomógł, gdyby zadbał o prawa przedsiębiorców uzależnionych od wielkich sieci oraz prawa pracowników handlu

Przedszkolaki zmuszane do masturbacji? Zobacz, co jest faktem, a co fantazją o Deklaracji LGBT

Podpisana przez Rafała Trzaskowskiego Deklaracja LGBT+ wzburzyła prawicę. Politycy PiS biją na alarm: to przymusowa seksualizacja dzieci bez zgody rodziców! OKO.press jest przekonane, że żaden z nich deklaracji nie przeczytał. Dlatego przygotowaliśmy ściągę, w której tłumaczymy m.in., że deklaracja nikomu nie każe bawić się w lekarza

Suski: różnica w pensji posła i nauczyciela nie jest duża. OKO.press: „Tylko” 6,5 tys.

Trzy tysiące różnicy między wynagrodzeniem posła i nauczyciela to dla Marka Suskiego niewiele. A różnica jest w rzeczywistości większa - poseł Suski w wywiadzie dla "SE" zaniżył swoją pensję o 1/4, a nauczycielską przeszacował o 1/3. Realna różnica w zarobkach to ponad 6,5 tys. zł brutto. "To lekceważenie" - odpowiadają nauczyciele

Karczewski: Obronimy polskie rodziny! Prawdziwym zagrożeniem jest homofobiczna i agresywna władza

PiS kontynuuje swoją szarżę przeciwko kolejnej grupie mniejszościowej, narażonej na wykluczenie i dyskryminację. Marszałek Karczewski przekonuje, że PiS będzie chronił polską rodzinę przed czyhającą nań społecznością LGBT. Czym LGBT może zagrozić Polsce? Nie wyjaśniono. OKO.press wyjaśnia więc, dlaczego nie może i dlaczego nagonka władzy jest tak groźna

STRAJK. PiS i jego media szczują na nauczycieli. „Kto weźmie na swoje sumienie traumę tych dzieci?!”

Politycy PiS i prawicowe media urządzają sabat czarownic, by zdyskredytować strajk nauczycieli. Lamentują nad krzywdą dzieci, wyzywają lidera ZNP od komuchów. Odkrywają, że protest jest polityczny i chodzi o szmal (to akurat prawda). Pouczają nauczycieli, że pieniądze są mniej ważne niż honor. Warzecha "jak słyszy Broniarza, to mu się zbiera na wymioty" itd.

Morawiecki: „Nie planujemy sojuszy z antyeuropejskimi partiami”. Niestety, planują

"Nie będziemy budować aliansu w Parlamencie Europejskim z partiami, które są za niszczeniem lub osłabianiem UE" - stwierdził Mateusz Morawiecki. Ale PiS układa się z eurosceptycznymi populistami z Włoch, Francji i Holandii, rozważa współpracę ze skrajną prawicą z Austrii i Hiszpanii i marzy o sojuszu z Viktorem Orbánem. To jak to jest, Panie Premierze?

Poseł PiS Szewczak broni polskości Radia Zet przed polską Agorą, która kupiła udziały od Czechów

Janusz Szewczak z PiS twierdzi, że kupno 40 proc. Radia Zet przez Agorę (wydawcę „Wyborczej”) to „zaprzeczenie repolonizacji mediów”. Fałsz. Zetka BYŁA w 100 proc. własnością kapitału zagranicznego, a teraz w 40 proc. włada nią kapitał Agory, czyli polski. Poseł ma żal, bo Zetki nie kupiła spółka Fratria, związana z PiS, z której mediami współpracuje

Kaczyński oszukuje, że nie oszukiwał Birgfellnera. Skąd to wiemy? Z jego własnych słów

Analizujemy zdanie po zdaniu taśmy nagrane przez Geralda Birgfellnera. Kaczyński powtarza, że chce mu zapłacić za umówioną pracę i „nie chce nikogo oszukać”. Ale nie zapłacił. A teraz twierdzi, że nie oszukał. Inna rzecz, czy sąd skazałby prezesa PiS za „oszustwo” z art. 286 kk. Ale tego się pewnie nie dowiemy, bo jak mówi Kaczyński „śledztwo sensu nie ma”

Zalewska: W historii nie było podwyżek w takim tempie. OKO.press: Pani minister, były!

Ekspresowe podwyżki dla nauczycieli to wynalazek obecnego rządu? Nie. W latach 2008-2012 – w czasach rządów PO-PSL – pensje nauczycieli wzrosły w sumie aż o 42 proc. (niemal 1000 zł brutto). W pierwszych dwóch latach wzrost wynosił 20 proc. To wyższe i szybsze podwyżki niż te, które dla nauczycieli „wywalczyła” – jak sama mówi – minister Zalewska.

Prof. Łętowska: kuria warszawska winna niedopilnowania księdza pedofila, którego zobowiązała się skutecznie nadzorować

"Kuria warszawska zobowiązała się do »bezwzględnego i skutecznego nadzoru«, ale nie zapewniła go. Ponosi więc winę za niedopilnowanie księdza" – mówi OKO.press prof. Ewa Łętowska o wykorzystującym seksualnie dzieci Piotrze D., księdzu-recydywiście, którego sprawę opisaliśmy. Kuria nie ma sobie nic do zarzucenia

MEN zapłacił 64 tys. za akcję dezinformacyjną o zarobkach nauczycieli. „Ogłoszenia miały charakter misyjny”

Nieprawdziwe komunikaty o podwyżkach dla nauczycieli pojawiły się 11 lutego w "Rzeczpospolitej", "Dzienniku. Gazecie Prawnej", "Wprost", "Sieci" i "DoRzeczy". Koszt: 64 tys. zł. MEN twierdzi, że reklamy miały charakter "informacyjny", a nawet "misyjny". OKO.press twierdzi, że ich celem było wprowadzenie rodziców w błąd i sabotaż strajku w oświacie

Fałsz w pierwszym zdaniu, czyli Ordo Iuris o raporcie fundacji „Nie lękajcie się”

Ordo Iuris odpowiedziało na raport Fundacji „Nie lękajcie się” o biskupach, którzy chronili księży wykorzystujących seksualnie nieletnich. Ultrakatolicka organizacja próbuje go zdyskredytować, wytykając błędy i stronniczość. Sama jednak podaje nieprawdę już w pierwszym zdaniu: wbrew jej zarzutom raport opiera się na prawomocnych wyrokach

„Komisja Europejska jest za przekopem Mierzei”, czyli brawurowe kłamstwo rządu zdemaskowane w parę godzin

Komisja Europejska nie potwierdziła żadnej „konieczności budowy” przekopu, jak jeszcze wczoraj informował resort żeglugi. Wręcz przeciwnie – Polska powinna się wstrzymać z pracami, dopóki KE nie zajmie stanowiska w sprawie zgodności inwestycji z prawem środowiskowym UE. Ministerstwo kłamało o poparciu KE dla inwestycji, która budzi sprzeciw wielu naukowców

PiS: KE to koalicja strachu. Sondaże: wyborców łączy więcej. Odważniejsi od własnych liderów

Wyborcy PO, N., SLD, a także bardziej stateczni zwolennicy PSL są głęboko proeuropejscy, chcą, by UE pomogła w obronie demokracji. Nie ulegają narodowym histeriom, ani spiskowej teorii smoleńskiej. Boją się Trumpa. W poglądach na aborcję, prawa LGBT czy naukę religii (do parafii!) są bliscy wyborcom Wiosny. Zaskakująca lekcja 16 sondaży OKO.press

Marszałek Terlecki, znawca polskiego kina: „dobrych filmów na lekarstwo”

"Nie wiedziałem, że mamy tylu reżyserów. Szkoda, że dobrych filmów na lekarstwo" – skomentował list reżyserów w obronie Agnieszki Holland Ryszard Terlecki. Innego zdania są jurorzy najważniejszych festiwali świata w Cannes, Berlinie, Sundance, Los Angeles (Oscary)... A także publiczność - rekordowe 19.8 mln widzów na polskich filmach w 2018 roku

Siedem zdań, cztery kłamstwa (wszystkie podwójnie złożone). Jak minister Zalewska straszy Deklaracją LGBT+

Deklaracja LGBT+ to ideologiczna akcja polityczna i nie ma na nią miejsca w szkołach – twierdzi Anna Zalewska. Minister edukacji pokazuje, że nie przeczytała założeń Deklaracji i nie rozumie problemów polskiej młodzieży, a szczególnie młodzieży LGBT. „Chęć wsparcia nie wzięła się znikąd. 70 proc. z młodzieży LGBT ma myśli samobójcze”

Glapiński gotowy na Brexit? „Mamy bardzo mały handel z Wielką Brytanią”. Nie zajrzał do statystyk

Prezes NBP zapewnia, że polski rząd i bank centralny są dobrze przygotowane do twardego Brexitu - bez umowy z UE. Trudno jednak uwierzyć w przygotowanie samego Glapińskiego. Przekonuje on, że wymiana handlowa z Wlk. Brytanią jest bardzo mała. Gdyby otworzył jakikolwiek raport, wiedziałby, że Zjednoczone Królestwo od lat jest w czołówce importerów z Polski