Prawda czy fałsz - oko.press

Prawda czy fałsz

  • Jak oceniamy prawdę i fałsz

    Oto 12 zasad, których przestrzegamy

    1.    Analizujemy wypowiedzi polityków, wyższych urzędników państwowych i samorządowych, hierarchów kościelnych, liderów ruchów społecznych, przywódców wpływowych organizacji, liderów życia gospodarczego itd. Nie analizujemy wypowiedzi ludzi mediów, artystów, osób postronnych, anonimowych opinii w mediach społecznościowych itd.
    2.    Codziennie szukamy wartych sprawdzenia stwierdzeń w wystąpieniach publicznych, dokumentach partyjnych i rządowych, mediach, także społecznościowych itp.
    3.     W wyborze kierujemy się tym, czy stwierdzenie:
    •    jest weryfikowalne, potrafimy dotrzeć do informacji, które pozwolą je ocenić;
    •    odnosi się do faktów, opisuje zdarzenia, podaje dane liczbowe itp.
    •    dotyczy istotnej kwestii i/lub ten, kto mówi, jest liczącą się postacią;
    •    łatwo wpada w ucho, potwierdza stereotyp, może zainfekować masową wyobraźnię;
    •    ma taką postać, że odbiorcy bez głębszej wiedzy trudno rozstrzygnąć, czy to prawda czy nie.
    4.     Trzymamy się zasady, że co najmniej jedną trzecią uwagi poświęcamy wypowiedziom osób spoza obozu władzy.
    5.     Oceniamy stwierdzenia przy pomocy fałszomierza „Oka”, który może wskazywać sześć stanów:
    •    fałsz – jawnie sprzeczne z faktami;
    •    raczej fałsz – trochę prawdy w tym jest, ale całość sprzeczna z faktami i/lub kontekst wprowadza w błąd;
    •    półprawda – raczej zgodne z faktami, ale brakuje ważnych informacji;
    •    prawie prawda – w zasadzie tak jest, ale pozostaje niedostatecznie precyzyjne;
    •    prawda – zgadza się, tak jest, są na to dowody:
    •    stłuczony fałszomierz – niedorzeczność, insynuacja.
    6.     Ponadto „Oko” przyznaje dwa „wyróżnienia”:
    •    koziołka matołka – za wypowiedzi wyjątkowo niemądre, świadczące o braku elementarnej wiedzy czy orientacji w temacie;
    •    dyzmę – za wypowiedzi obraźliwe, bezwzględne, manipulacje prawdą.
    7.     Uwzględniamy kontekst.
    8.     Zakładamy, że wypowiadając stwierdzenie, polityk (osoba publiczna) powinna przedstawić fakty, które je potwierdzają. Dowód spoczywa na tym, kto informuje/dezinformuje opinię publiczną.
    9.     Sprawdzając prawdziwość danego stwierdzenia „Oko”, podaje rzeczowe argumenty, dane liczbowe, statystyki. Przywołujemy źródła, z których korzystamy.
    10.    Staramy się nie narzucać naszych ocen i jesteśmy otwarci na krytykę naszej pracy. Uaktualniamy oceny, gdy zmieniło się coś istotnego. Przyjmujemy sugestie, korekty i podpowiedzi. W uzasadnionych przypadkach publikujemy sprostowania i przepraszamy osoby, które nietrafnie oceniliśmy. Każda korekta oceny pozostaje zapisana na pierwotnej wersji i pozostaje widoczna.
    11.     Nawet jeżeli posługujemy się lżejszym tonem lub żartobliwym tytułem, prowadzimy naszą analizę najrzetelniej i najuczciwiej, jak potrafimy.
    12.     Każdą ocenę dyskutujemy w zespole, w miarę potrzeby korzystamy też z pomocy ekspertów z danej dziedziny.



Szczerski atakuje orzeczenie TSUE: „Prawo nie działa wstecz”. PiS chce użyć prawa kaduka

"Trzeba będzie zareagować na tę sytuację, ale działanie prawa wstecz jest niemożliwe" - tak decyzję TSUE o przywróceniu sędziów w SN skomentował Krzysztof Szczerski z Kancelarii Prezydenta. To osobliwe rozumienie prawa: jak władza coś uchwali, przyjmie czy przeprowadzi, to przepadło, nie da się tego zmienić. Jest takie prawo, nazywa się prawem kaduka

Rozpaczliwy klip wyborczy PiS. Nie islamski uchodźca, lecz Bułgar. Nie PO lecz Unia Metropolii. I nie te wybory

W ksenofobicznym klipie wyborczym PiS nic się nie zgadza. Nawet muzułmański uchodźca, który kopie kobietę okazuje się pijanym Bułgarem. Rzekoma "deklaracja samorządowców PO", by sprowadzić hordy nielegalnych imigrantów, to wyważony dokument Unii Metropolii, który podpisał m.in. prezydent Krupa popierany przez PiS. Straszyć też trzeba umieć!

Rzecznik Ziobry: pedofilia to problem nauczycieli, nie księży. OKO.press: to Kościół chroni sprawców, nie szkoły

Nauczycielowi, który dopuści się czynu pedofilnego grozi więzienie i dożywotni zakaz wykonywania zawodu. A ksiądz? Ksiądz może liczyć na wsparcie biskupa i tuszowanie sprawy. Ofiary wobec Kościoła są bezbronne. Właśnie dlatego potrzebna jest niezależna Komisja. Jan Kanthak, szef gabinetu politycznego Ziobry i rzecznik ministerstwa, udaje, że tego nie wie

Brudziński o Marszu Równości: Chuliganeria z obu stron. Materiały Policji demaskują to kłamstwo

Sukces lubelskiego Marszu Równości boli PiS. Joachim Brudziński głosi więc tezę o chuliganach po obu stronach. Próbuje zaprzeczyć prawdzie: legalne zgromadzenie i ochraniająca je policja zostały brutalnie zaatakowane przez faszyzujących narodowców. OKO.press przedstawia dowody korzystając z materiałów samej Policji (m.in. tego zdjęcia)

„Mosty dla Trzaskowskiego”. Co naprawdę powiedział Patryk Jaki

„Trudno, żeby nasz rząd finansował mosty dla Rafała Trzaskowskiego” — powiedział Patryk Jaki w Polsacie. Opozycja natychmiast to wykorzystała, a prawica broniła swojego kandydata. Co Jaki naprawdę powiedział? Jak próbowano przykryć jego wpadkę?

Tyszka: Kukiz to najbardziej prokobiecy polski polityk. Fałszometr OKO.press tego nie wytrzymał

Tak na dobrą sprawę można by pozwać marszałka Tyszkę za kłamstwo w trybie wyborczym. Gdyby ktoś chciał, OKO.press przygotowało dokumentację, jak Kukiz kobiety obrażał, poniżał i w ogóle jaki z niego damski bokser. Zaczynamy od uroczego żartu z nazwiska dziennikarki Opozdy, a potem jest coraz lepiej

Pseudonauka i parodia prawa. Wojewoda z PiS uważa, że można zakazać marszu, bo ten zagraża moralności

Wojewoda lubelski chce, by prezydent Lublina zakazał Marszu Równości na podstawie nieistniejącego przepisu prawa i subiektywnej opinii. Uważa też, że ma prawo nazywać homoseksualizm "zboczeniem", bo bez zrozumienia sprawdził w słowniku jedną definicję. Wyjaśniamy: w polskim prawie nie ma zgody na dyskryminację i zakazywanie nielubianych demonstracji

Morawiecki kłamie po angielsku. CNN: Jak to możliwe, że wszyscy są w błędzie, a tylko ty masz rację?

Mateusz Morawiecki w wywiadzie dla CNN wykreował nowe określenie "brukselo-sceptycyzmu". Widocznie nie było to wystarczająco zabawne, bo dodatkowo stwierdził, że w Polsce "ogromna większość członków KRS wybierana jest przez sędziów". Premierowi chodzi o tę samą KRS, w której 21 na 25 członków wybieranych jest przez większość parlamentarną

Gliński wypiera się 3,5 mln zł, które państwo dało na „Kler” i fantazjuje o „lewackim monopolu”

Odpowiadając "Frankfurter Allgemeine Zeitung" minister zapewnia, że "nie dali pieniędzy na »Kler«" (PISF dał 3,5 mln zł dotacji), teatry mają się świetnie (zniszczono tylko dwie duże i ważne sceny), prawicowi twórcy byli prześladowani przez "lewacki monopol" (za rządów konserwatywnej PO, gdy mieli się dobrze). Wyliczamy fałsze i półprawdy

„W Polsce jest najwięcej demokracji i wolności”. Tak mówi prezes

"Jeżeli pytać o miarę wolności i demokracji w Polsce i Europie, to jesteśmy w czołówce, a ja nawet bym zaryzykował, że na pierwszym miejscu". Orzekł Jarosław Kaczyński w monologu z Danutą Holecką. W UE i na świecie nikt nie musi pytać prezesa PiS o stan demokracji w Polsce, bo niewesołe odpowiedzi widać gołym okiem

Europa all inclusive Kaczyńskiego. Martwi się, że nie stać nas na takie hotele jak Niemców

Jarosław Kaczyński mówi, że Polska będzie w Europie dopiero, gdy polski turysta, podczas wakacji na Bliskim Wschodzie, zamieszka w takim samym hotelu, jak Niemiec czy Francuz. Sprawdzamy: już załatwione! (JK może sam sprawdzić, jeśli kiedyś wyjedzie zagranicę). Gorzej z liczbą Polek i Polaków, których w ogóle stać na wakacje

Piotrowicz: tylko cytowałem świadków. OKO.press: tylko księdza, który wkładał dzieciom ręce „do pupki”

Linia obrony Piotrowicza: nie umarzał śledztwa w sprawie molestowania dzieci przez proboszcza Tylawy, on tylko cytował świadków.
Nagranie z 2001 roku ujawnione przez Scheuring-Wielgus przypomina, że cytował tylko księdza i wbrew oczywistym dowodom mówił, że "dzieci były szczęśliwe. Nie było żadnego podtekstu seksualnego". Piotrowicz się odgraża, ale tonie

„Jeśli chodzi o podstawy programowe, to jest dokładnie odwrotnie”. Anatomia kłamstw minister Zalewskiej

"Podstawy programowe są praktyczne i nowoczesne, a nauka wciąż rozłożona na 12 lat" - mówiła Anna Zalewska w wywiadzie dla Polskiego Radia przed głosowaniem nad wotum nieufności dla minister edukacji. Tak minister odpowiadała na zarzuty, że uczniowie są przeciążeni i nowe podstawy nierealne. "Królowa szkolnego chaosu" znów zwyczajnie kłamała

Policja i prokuratura: krzyż celtycki nie jest symbolem rasistowskim, a ludobójca „Bury” walczył o wolną Polskę

Uzasadnienie decyzji o umorzeniu dochodzenia jest skandaliczne. Chodziło o Marsz Żołnierzy Wyklętych w Hajnówce. Śledczy z policji i prokuratury uznali m.in., że walka o wolność ojczyzny usprawiedliwia ludobójstwo, a krzyż celtycki nie tylko nie jest symbolem rasistowskim, ale jest wręcz prawnie chroniony. W sprawie interweniuje RPO Adam Bodnar

Rzecznik Ziobry kłamie w Radio Maryja. TSUE ma prawo zajmować się polskimi sądami

Zdaniem rzecznika Ministerstwa Sprawiedliwości Jana Kanthaka w 2008 roku Trybunał Sprawiedliwości UE wykluczył możliwość orzekania w sprawie systemów sądownictwa państw członkowskich. Stwierdzenie Kanthaka jest albo przykładem rażącej niewiedzy, albo cynicznej manipulacji opinią publiczną. Pokazujemy, dlaczego rzecznik mija się z prawdą

Brudziński próbuje nie kłamać, Szydło otwiera ramiona. PiS zaplątany w uchodźców

Na pytanie o imigrantów minister Brudziński opowiada o uchodźcach, których w końcu i tak nazywa imigrantami zarobkowymi. Rząd gubi się w zeznaniach, a podtrzymywanie antyimigranckiej narracji nijak się ma do ogromnej liczby przyjmowanych do pracy cudzoziemców

Kaczyński i Gronkiewicz-Waltz kłócą się o Jolantę Brzeską. Oboje powinni milczeć w tej sprawie

Jarosław Kaczyński użył nazwiska zamordowanej w 2011 roku działaczki lokatorskiej w opowieści o cudownych rządach swojego brata w Warszawie, po których nastąpił “wielki rabunek Polaków”, czyli afera reprywatyzacyjna. Odpowiedziała mu HGW: Lech Kaczyński zwrócił 14 budynków z lokatorami. Obydwoje manipulują, do tego wyjątkowo niestosownie