Prawda czy fałsz - oko.press

Prawda czy fałsz

  • Jak oceniamy prawdę i fałsz

    Oto 12 zasad, których przestrzegamy

    1.    Analizujemy wypowiedzi polityków, wyższych urzędników państwowych i samorządowych, hierarchów kościelnych, liderów ruchów społecznych, przywódców wpływowych organizacji, liderów życia gospodarczego itd. Nie analizujemy wypowiedzi ludzi mediów, artystów, osób postronnych, anonimowych opinii w mediach społecznościowych itd.
    2.    Codziennie szukamy wartych sprawdzenia stwierdzeń w wystąpieniach publicznych, dokumentach partyjnych i rządowych, mediach, także społecznościowych itp.
    3.     W wyborze kierujemy się tym, czy stwierdzenie:
    •    jest weryfikowalne, potrafimy dotrzeć do informacji, które pozwolą je ocenić;
    •    odnosi się do faktów, opisuje zdarzenia, podaje dane liczbowe itp.
    •    dotyczy istotnej kwestii i/lub ten, kto mówi, jest liczącą się postacią;
    •    łatwo wpada w ucho, potwierdza stereotyp, może zainfekować masową wyobraźnię;
    •    ma taką postać, że odbiorcy bez głębszej wiedzy trudno rozstrzygnąć, czy to prawda czy nie.
    4.     Trzymamy się zasady, że co najmniej jedną trzecią uwagi poświęcamy wypowiedziom osób spoza obozu władzy.
    5.     Oceniamy stwierdzenia przy pomocy fałszomierza „Oka”, który może wskazywać sześć stanów:
    •    fałsz – jawnie sprzeczne z faktami;
    •    raczej fałsz – trochę prawdy w tym jest, ale całość sprzeczna z faktami i/lub kontekst wprowadza w błąd;
    •    półprawda – raczej zgodne z faktami, ale brakuje ważnych informacji;
    •    prawie prawda – w zasadzie tak jest, ale pozostaje niedostatecznie precyzyjne;
    •    prawda – zgadza się, tak jest, są na to dowody:
    •    stłuczony fałszomierz – niedorzeczność, insynuacja.
    6.     Ponadto „Oko” przyznaje dwa „wyróżnienia”:
    •    koziołka matołka – za wypowiedzi wyjątkowo niemądre, świadczące o braku elementarnej wiedzy czy orientacji w temacie;
    •    dyzmę – za wypowiedzi obraźliwe, bezwzględne, manipulacje prawdą.
    7.     Uwzględniamy kontekst.
    8.     Zakładamy, że wypowiadając stwierdzenie, polityk (osoba publiczna) powinna przedstawić fakty, które je potwierdzają. Dowód spoczywa na tym, kto informuje/dezinformuje opinię publiczną.
    9.     Sprawdzając prawdziwość danego stwierdzenia „Oko”, podaje rzeczowe argumenty, dane liczbowe, statystyki. Przywołujemy źródła, z których korzystamy.
    10.    Staramy się nie narzucać naszych ocen i jesteśmy otwarci na krytykę naszej pracy. Uaktualniamy oceny, gdy zmieniło się coś istotnego. Przyjmujemy sugestie, korekty i podpowiedzi. W uzasadnionych przypadkach publikujemy sprostowania i przepraszamy osoby, które nietrafnie oceniliśmy. Każda korekta oceny pozostaje zapisana na pierwotnej wersji i pozostaje widoczna.
    11.     Nawet jeżeli posługujemy się lżejszym tonem lub żartobliwym tytułem, prowadzimy naszą analizę najrzetelniej i najuczciwiej, jak potrafimy.
    12.     Każdą ocenę dyskutujemy w zespole, w miarę potrzeby korzystamy też z pomocy ekspertów z danej dziedziny.

Konstytucja uchylona prawem pracy. Tak Julia Przyłębska próbuje pozbyć się wiceprezesa Trybunału

Julia Przyłębska wykorzystała przepisy kodeksu pracy, żeby pozbyć się z Trybunału wiceprezesa Stanisława Biernata wysyłając go na przymusowy zaległy urlop. Ten zwrócił jej jednak uwagę, że zgodnie z kodeksem pracy duża część jego niewykorzystanego urlopu powinna przepaść z powodu przedawnienia. W maju i czerwcu Trybunał odzyska więc wiceprezesa

Prezydent kręci w TVP. „Deklaracja Rzymska to poważny sygnał przeciwko Europie dwóch prędkości”

Prezydent Andrzej Duda w wywiadzie dla telewizji publicznej stwierdził, że treść Deklaracji Rzymskiej "jest mocnym sygnałem" przeciwko koncepcjom Europy różnych prędkości. Owszem, w wyniku nacisku państw bałtyckich i Grupy Wyszehradzkiej zapis dotyczący dwóch prędkości złagodzono. Ale nie wykreślono

Posłanka Nowoczesnej wyłożyła się na programie 500+. Jej opinie są w większości dalekie od rzeczywistości

Dr nauk teologicznych Kornelia Wróblewska, b. dziennikarka, a obecnie polityczka, twierdzi, że program 500+ nie zmniejsza przemocy domowej, że nie ma danych dotyczących wzrostu urodzeń, jako skutku programu, że kobiety odchodzą z pracy, a beneficjenci programu kupują głównie samochody i jeżdżą na wakacje. Sprawdziliśmy ile w tym wszystkim prawdy

„Zawetowaliśmy własny sukces”. Waszczykowski w TV Trwam popisał się niewiedzą o Unii Europejskiej

Minister spraw zagranicznych wystąpił w telewizji Trwam. Wnioskiem z dwudziestu minut rozmowy z Witoldem Waszczykowskim jest stwierdzenie, że Beata Szydło w Brukseli zawetowała swój własny sukces, a szefem dyplomacji w Polsce jest człowiek, który nie zna podstawowych zapisów Traktatu o Unii Europejskiej

Kaczyński ma rację, migracje zmniejszają bezpieczeństwo. Więc Niemcy i Brytyjczycy powinni wyrzucić Polaków

Jarosław Kaczyński mówi, że „pięknoduchy” z grodzonych osiedli mogą być otwarci na uchodźców, bo ich przestępczość migrantów nie dotknie. Zapomina też, że to nie uchodźcy są zamachowcami, a w wyniku zamachów giną przede wszystkim „pięknoduchy” z dużych miast. A posługując się argumentem wzrostu przestępczości Niemcy mogliby wyrzucić Polaków

Szefowa Kancelarii Premiera nie ma prawa tego nie wiedzieć. Kempa trzykrotnie skłamała w „Kropce nad i”

Beata Kempa w "Kropce nad i" trzykrotnie powtórzyła, że organizatorem lotu 10 kwietnia 2010 roku była Kancelaria Premiera. To nieprawda, a Beata Kempa, która obecnie jest szefową KPRM - a więc następczynią Tomasza Arabskiego, którego oskarżyła o niedopełnienie obowiązków - nie ma prawa nie wiedzieć, że jej wypowiedzi są sprzeczne z faktami