Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) – konstytucyjny organ, którego podstawowym zadaniem jest kontrola polskiego orzecznictwa. KRS zobowiązana jest stać na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. KRS posiada też wiele uprawnień i kompetencji mających na celu właściwy dobór sędziów w poszczególnych sądach.

 

Krajowa Rada Sądownictwa została utworzona w 1989 roku w wyniku porozumienia politycznego zawartego podczas obrad Okrągłego Stołu.

 

Rada składa się z 25 członków. Zgodnie z Konstytucją RP w KRS mają zasiadać osoby powołane przez organy władz ustawodawczej, wykonawczej oraz sądowniczej. Członkami KRS są: Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, Minister Sprawiedliwości, czterech posłów, dwóch senatorów, osoba powołana przez Prezydenta RP, dziesięciu sędziów będących przedstawicielami sądów powszechnych, dwóch sędziów Sądu Najwyższego, dwóch sędziów sądów administracyjnych oraz sędzia sądu wojskowego.

 

Kadencja Krajowej Rady Sądownictwa trwa 4 lata.

 

Do najistotniejszych zadań Krajowej Rady Sądowniczej należy: opiniowanie aktów normatywnych dotyczących sądownictwa i sędziów oraz podejmowanie uchwał w sprawach wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie ich zgodności z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym niezależności sądów i niezawisłości sędziów; rozpatrywanie i ocena kandydatur do pełnienia urzędu sędziowskiego oraz przedstawianie Prezydentowi RP wniosków o powołanie sędziów; rozpatrywanie wniosków o przeniesienie sędziów w stan spoczynku oraz wyrażanie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziów, którzy ukończyli 65 rok życia; wybór Rzecznika Dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych oraz występowanie z żądaniami wszczynania postępowań dyscyplinarnych w stosunku do sędziów; wyrażanie opinii w sprawie powołania oraz odwołania prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych i sądów wojskowych.

 

W 2017 roku Sejm uchwalił ustawę wygaszającą kadencje wszystkich członków KRS i dzielącą ją na dwa zgromadzenia. Uchwalenie tej ustawy (oraz ustawy o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Sądzie Najwyższym) uznane zostało przez większość środowisk sędziowskich, RPO i opinię publiczną za naruszające zasadę trójpodziału władz. Uchwalenie nowelizacji ustawy wywołało falę protestów i demonstracji w całym kraju.

 

W 2018 roku z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy Sejm zmienił zasady wyboru sędziów do KRS i wbrew Konstytucji RP wybrał do niej nowych przedstawicieli, głównie ludzi związanych z ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym Zbigniewem Ziobrą. Przerywano tym samym gwarantowaną w ustawie zasadniczej kadencję dotychczasowych sędziów KRS.

 

Obecnie działania nowej KRS polegają głównie na wprowadzaniu reformy sądownictwa zgodnej z wytycznymi partii rządzącej. Dlatego też większość sędziów uważa ją za organ niekonstytucyjny i gremium, którego legalność jest wątpliwa.

 

Większość Rad sądownictwa z innych państw Unii Europejskiej również uznaje nową Krajową Radę Sądownictwa za narzędzie rządu PiS. Dowodem na to jest fakt, że we wrześniu 2018 roku Europejska Sieć Rad Sądownictwa (ENCJ) zawiesiła członkostwo polskiej KRS ze względu na „niespełnianie przez nią warunku niezależności od władzy wykonawczej„.

 

W listopadzie 2018 roku Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny skierowały pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE, dotyczące statusu nowej KRS i zgodności z prawem Unii Europejskiej procedur wyłaniania przez nią sędziów do SN. TSUE orzeknie, czy nowa Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego jest sądem niezależnym w myśl przepisów unijnych, skoro pomogła ją obsadzić upolityczniona KRS. 19 marca 2019 roku TSUE rozpozna pytania prejudycjalne.

 

25 marca 2019 roku wyrok w sprawie nowej KRS ma ogłosić też Trybunał Konstytucyjny. Członkowie nowej Krajowej Rady Sądowniczej wystąpili do TK, aby ten uznał za konstytucyjne przepisy, na podstawie których ich wybrano, co ma zalegalizować ich działania.


Powiązane artykuły

I Prezes SN o Zaradkiewiczu, współpracowniku Ziobry: złamał Konstytucję

I Prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf zaostrza reakcję na woltę Kamila Zaradkiewicza, który chce doprowadzić do odwołania „starych” sędziów SN. Gersdorf domaga się dla niego nie tylko dyscyplinarki, ale wprost zarzuca mu łamanie Konstytucji i chce umorzenia jego pytań prawnych do TK


Siedlecka: Prosty banan sędziego Dudzicza. Składam doniesienie do rzecznika dyscyplinarnego

Sędzia Jarosław Dudzicz, członek neo-KRS, głosi, że wyroki sądu, w tym przypadku Trybunału Sprawiedliwości UE, są warte tyle, co oświadczenie, że ziemia jest płaska, a banan jest prosty. Czyli są dziwactwem nieopartym na faktach i rozsądku, nie mówiąc o prawie. Są niewarte respektowania. Że można z nich publicznie kpić


Ujawniamy listę 543 sędziów nominowanych przez neo-KRS. Ich wyroki mogą być podważane w przyszłości

Jeśli jesienią Trybunał Sprawiedliwości UE orzeknie, że neo-KRS jest nieprawidłowo powołana, jak to zrobił już Rzecznik Generalny TSUE, to wyroki wydawane przez sędziów z tej listy będą mogły zostać podważone. To kluczowa informacja dla adwokatów i radców prawnych reprezentujących klientów w sprawach, które rozstrzygają ci sędziowie


Sędziowie w całej Polsce odmawiają współpracy z nową KRS. Prof. Łętowska: "Rozpaczliwa przezorność"

Zgromadzenia sędziów wszystkich sądów apelacyjnych w Polsce nie zamierzają opiniować kandydatów na sędziów. Odmawiają współpracy z nową KRS, bo już wkrótce Trybunał Sprawiedliwości UE zadecyduje, czy powołano ją zgodnie z prawem UE. "Znamy negatywną opinię Rzecznika Generalnego. Rozsądek nakazuje nie powiększać chaosu prawnego" - komentuje prof. Ewa Łętowska


Siedlecka: Kto wykona wyrok TSUE? Sędziowie. Inaczej nie będą sędziami europejskimi

To sędziowie, a nie rząd, będą wykonawcami wyroku TSUE w sprawie (nie)legalności działania neo-KRS i Izby Dyscyplinarnej SN. Jak? Przez wstrzymanie opiniowania nowych kandydatów na sędziów w konkursach neo-KRS, niewyznaczanie sędziom mianowanym z udziałem neo-KRS spraw do sądzenia, i na odmowie zasiadania z nimi w składach sądzących


TSUE kwestionuje zmiany PiS w sądownictwie. Duda kieruje kodeks karny do TK. Kronika Skórzyńskiego (22-28 czerwca 2019)

Rzecznik Trybunału Sprawiedliwości UE ocenił, że nowo powołana Izba Dyscyplinarna SN nie spełnia wymogów niezawisłości. Oraz że tryb powoływania członków KRS nie zapewnia jej niezależności od polityków. „To opinia wysoce wewnętrznie niespójna, niekonsekwentna ... Z którą się w sposób fundamentalny nie możemy zgodzić” - komentował minister Ziobro (na zdjęciu)


Atak na rzecznika generalnego TSUE po miażdżącej ocenie "reformy" sądownictwa PiS

Minister Ziobro uważa, że opinia rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości UE Jewgienija Tanczewa jest niezgodna z prawem unijnym i "broni patologii w polskim sądownictwie". Jeśli TSUE potwierdzi opinię rzecznika, Polska, stosując się do wyroku, będzie musiała wybrać nową KRS. Zmiany będą konieczne też w innych państwach członkowskich UE


Rzecznik TSUE: Izba Dyscyplinarna SN niezgodna z prawem UE, KRS powołana nieprawidłowo

Dzisiejsza opinia Rzecznika Generalnego i poniedziałkowy krytyczny wyrok TSUE o ustawie o SN potwierdzają, że zmiany PiS w sądach są nie do pogodzenia ze standardami prawa unijnego, a wprowadzając je polskie władze ustawodawcze i wykonawcze naruszyły zobowiązania Polski jako państwa członkowskiego UE. Na zdjęciu: Rzecznik Generalny Jewgienij Tanczew


Kontrola w TK, autopoprawki i konsultacje po fakcie. Rząd próbuje łatać dziurawy kodeks karny Ziobry

Prezydencki minister Andrzej Dera przyznaje, że uchwalając nowelę kodeksu karnego złamano Regulamin Sejmu i działano "zbyt pospiesznie". Lekarstwo? Trybunał Konstytucyjny Julii Przyłębskiej. Obrazu chaosu przy pracach nad ustawą dopełniają "pozorowane" konsultacje publiczne i rządowe autopoprawki do projektu, który czeka jeszcze na podpis prezydenta


Ustawa PiS o Sądzie Najwyższym sprzeczna z prawem Unii. "Symboliczny, historyczny wyrok"

"Ustawa o Sądzie Najwyższym była sprzeczna z prawem Unii" - orzekł 24 czerwca
Trybunał Sprawiedliwości UE. Zdaniem TSUE przepisy skracające sędziom SN czas orzekania w trakcie trwania kadencji naruszały zasadę ich nieusuwalności i niezawisłości. Trybunał ma wątpliwości co do rzeczywistych celów reformy sądownictwa PiS. Wkrótce wyda kolejne orzeczenia


Wybrany przez PiS szef KRS krytykuje zmiany w kodeksie karnym. Nowela Ziobry trafi do Julii Przyłębskiej?

Nawet przedstawiciel elit sędziowskich PiS i przewodniczący neo-KRS sędzia Leszek Mazur przyznaje, że Sejm złamał regulamin przy uchwalaniu zmian w kodeksie karnym. Sugeruje, by Andrzej Duda odesłał kodeks do Trybunału Konstytucyjnego, gdzie władzę sprawuje przychylna PiS Julia Przyłębska. Ma to "uleczyć" nowelę Ziobry


Michał Wawrykiewicz: Czas otworzyć politykę na aktywistów, ekspertów, organizacje pozarządowe

„Jestem przekonany, że TSUE oceni, że zmiany wprowadzane przez PiS w systemie sprawiedliwości nie mieszczą się w standardzie konstytucyjnym i europejskim. W efekcie domek z kart, misternie budowany przez ekipę rządzącą, zawali się z hukiem” - mówi w rozmowie z OKO.press adwokat Michał Wawrykiewicz


Wczytuję poprzednie artykuły


wczytaj więcej